Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Zmiana dyrektora czeskiego Urzędu Badania Reżimów Totalitarnych

Wejście do siedziby ÚSTR przy ul. Ryszarda Siwca 2 w Pradze; Źródło: Dezidor / Wikimedia Commons / http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/deed.en

W zeszłym tygodniu Rada Urzędu Badania Reżimów Totalitarnych (Ústav pro studium totalitních režimů), czeskiego państwowego instytutu naukowego zajmującego się badaniem okresów, w których w Czechosłowacji panowały reżimy totalitarne, odwołała ze stanowiska dyrektora instytucji Pavla Hermana. W jego miejsce członkowie rady powołali Pavlę Foglovą.

Rada uzasadniła swoje stanowisko „nieefektywnością” Urzędu pod kierownictwem Hermana, która przejawiać się miała m.in. odchodzeniem z instytucji licznych naukowców i bardzo ślamazarną cyfryzacją dokumentów znajdujących się w zbiorach placówki. Herman odpiera te zarzuty – w działaniu rady dopatruje się motywacji politycznych. W marcu br. Senat, zdominowany przez Czeską Partię Socjaldemokratyczną (ČSSD) oraz Komunistyczną Partię Czech i Moraw (KSČM), powołał do rady nowych członków, w tym historyka Jana Bureša, członka ČSSD), a już w zeszłym roku w jej szeregi zostali włączeni np. politolog Lukáš Jelínek czy socjolog Michal Uhl, członek pozaparlamentarnej Partii Zielonych (SZ).

„Jestem pewien, że decyzja rady jest umotywowana politycznie. Do zeszłego roku nikt nie wysuwał wobec mnie takich zarzutów jak te, które sformułowała Rada przed odwołaniem mnie” – powiedział Herman, były ksiądz, w latach 1996-2005 rzecznik prasowy Czeskiej Konferencji Biskupów, a później pracownik ministerstw spraw wewnętrznych oraz kultury, był również szefem kancelarii Jana Švejnara, czeskiego ekonomisty pracującego w Stanach Zjednoczonych, kandydata w wyborach prezydenckich w 2008 roku. Herman dodał, że według niego za jego odwołaniem stoją członkowie rady sympatyzujący z ČSSD i KSČM. „Dobrać się do kluczy do archiwum Urzędu – oto, o co chodzi niektórym członkom rady” – skwitował decyzję pozbawiającą go stanowiska.

Podobnego zdania co Herman jest premier Petr Nečas. „Zmiany zaprowadzone przez radę ÚSTR są złe i godne potępienia. Instytucja ta wkrótce może się stać instytutem marksizmu-leninizmu” – skwitował szef rządu odwołanie Davida Hermana.

Tego rodzaju zarzuty odpierała Petruška Šustrová, członek rady, tłumaczka i publicystka, dysydentka doby komunizmu, jedna z sygnatariuszy Karty 77. „Nie ulegałam naciskom polityczny w czasach komunizmu i nie wyobrażam sobie polityka, który mógłby wywrzeć na mnie jakiś wpływ” – skomentowała. „Urząd był źle zarządzany, a ponadto pan dyrektor nie współpracował z radą w taki sposób, w jaki ona wyobrażała sobie z nim współpracę” – dodała. Według Šustrovej ÚSTR bardziej niż dyrektora naukowca potrzebuje dyrektora menedżera, który potrafi zarządzać instytucją na niwie administracyjno-finansowej.

W odpowiedzi na krytykę premiera Nečasa przewodniczący ČSSD Bohuslav Sobotka stwierdził, że socjaldemokraci opowiadają się za pełnym odpolityzowaniem działalności placówki, która powinna pełnić funkcje stricte naukowe, oraz zaznaczył, że zasady funkcjonowania urzędu i wyboru jego władz zostały ustanowione przez ugrupowanie premiera, Obywatelską Partię Demokratyczną (ODS) – urząd powstał został powołany do życia w 2007 roku, a rozpoczął działalność 1 stycznia 2008 roku. Premierem był wówczas Mirek Topolánek z ODS.

W dniu zebrania rady przed gmachem ÚSTR protestowała kilkudziesięcioosobowa grupa pracowników urzędu. Wyrażali swój sprzeciw wobec decyzji odwołania dyrektora Hermana i obawy dotyczące niezależności placówki od nacisków politycznych oraz wpływu zmiany kierownika na poziom naukowy instytutu.

Pavla Foglová jest tłumaczem, specjalizuje się w przekładach z polskiego. W latach 2008-2012 była dyrektorem Czeskiego Centrum w Warszawie. Funkcje dyrektora ÚSTR będzie sprawowała do powołania następnego dyrektora, który zostanie wyłoniony w konkursie. Jego nazwisko będzie znane najpóźniej w marcu 2014 roku.

Źródło: ceskatelevize.cz / lidovky.cz / blisty,cz / Wikipedia

Zdjęcie na dziś

Sabinov (północno-wschodnia Słowacja), tablica upamiętniająca odbywające się w mieście zdjęcia do filmu „Sklep przy głównej ulicy”, nakręconego na podstawie noweli Ladislava Grosmana o tym samym tytule. W filmie, który zdobył Oskara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1966 r., główną rolę kobiecą zagrała polska aktorka Ida Kamińska, nominowana za swoją kreację do Oskara. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Jozef Kotulič, licencja: GNU FDL (http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License)
Sabinov (północno-wschodnia Słowacja), tablica upamiętniająca odbywające się w mieście zdjęcia do filmu „Sklep przy głównej ulicy”, nakręconego na podstawie noweli Ladislava Grosmana o tym samym tytule. W filmie, który zdobył Oskara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1966 r., główną rolę kobiecą zagrała polska aktorka Ida Kamińska, nominowana za swoją kreację do Oskara. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Jozef Kotulič, licencja: GNU FDL (http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License)

Czy wiesz, że...

  • wybitny czeski kompozytor, Bedřich Smetana (1824-1884), mimo utraty słuchu w 1874 roku, kontynuował pracę dyrygenta i kompozytora aż do śmierci?

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...