Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Media - Czechy

CZESKIE MEDIA

Prasa

Najstarszym do dziś wychodzącym czeskim dziennikiem są „Lidové noviny”. Na łamach założonych w 1893 roku w Brnie popularnych „Lidovek” pisywali zwolennicy uzyskania przez Czechów i Słowaków niepodległości, a po powstaniu w październiku 1918 roku Czechosłowacji  przedstawiciele kulturalnych i artystycznych elit tego kraju. Swoje artykuły publikowali w „Lidových novinach” jeden z najsłynniejszych czeskich dziennikarzy, Ferdinand Peroutka (po 1948 na emigracji), wybitny pisarz  Karel Čapek, jego brat Josef, malarz, pisarz i poeta, a także dramaturg Jiři Mahen. Do „Lidovek” pisywali także prezydenci Tomas Garrigue Masaryk i Edvard Beneš. W okresie II wojny światowej dziennik zaprzestał działalności, a w 1952 roku został zamknięty przez komunistyczne władze. Reaktywowano go w 1987 jako miesięcznik wydawany w samizdacie. Od listopada 1989 „Lidové noviny”, wciąż jako miesięcznik, zaczęły ukazywać się regularnie, a w roku następnym ponownie stały się dziennikiem. Linia redakcyjna tego dziennika zbliżona jest do poglądów liberalno-konserwatywnych. „Lidové noviny” to niejako odpowiednik „Rzeczpospolitej”, francuskiego „Le Figaro” czy brytyjskiego „The Daily Telegraph”. Uchodzi za najbardziej wiarygodny czeski dziennik. Nakład „Lidových novin” to około 70 000 egzemplarzy.

Do tego samego właściciela co „Lidove noviny”, niemieckiej grupy wydawniczej Rheinisch-Bergische Druckerei- und Verlagsgesellschaft GmbH należy „Mladá Fronta DNES”. Ten powołany do życia w 1945 roku periodyk w okresie władzy socjalistycznej był organem prasowym powstałego w 1949  Czechosłowackiego Związku Młodzieży (Československý svaz mládeže, ČSM), a po jego rozwiązaniu w 1968 i przekształceniu w Socjalistyczny Związek Młodzieży (Socialiastický svaz mládeže), tej właśnie organizacji.  W tych czasach gazeta nosiła tytuł „Mladá Fronta”. Po aksamitnej rewolucji dotychczasowa redakcja „Mladé Fronty” zdecydowała się stworzyć nowy periodyk. W ten sposób we wrześniu 1990 do kiosków trafił pierwszy numer nowego dziennika noszącego tytuł „Mladá Fronta DNES”. Oficjalnie dziennik ten, ukazujący się w nakładzie około 260 000 egzemplarzy, nie popiera żadnej orientacji politycznej. Dominują w nim jednak artykuły o treściach związanych z liberalnym konserwatyzmem.  Na łamach „Mladé Fronty DNES” ukazują się na przykład teksty komentatorów zbliżonych do liberalno-konserwatywnej partii ODS.

Kolejnym dużym czeskim dziennikiem są „Hospodarské noviny”. Redakcja tej gazety kładzie nacisk przede wszystkim na teksty o tematyce ekonomicznej, jednakże nie jest to periodyk poświęcony jedynie ekonomii, gdyż dwa razy w tygodniu wraz z „Hospodarskimi novinami” wychodzą dodatki poświęcone podróżom, modzie czy gastronomii. Ten wychodzący od 1990 roku dziennik o nakładzie liczącym około 55 000 egzemplarzy, podobnie jak „Lidové noviny” i „Mladá Fronta DNES” prezentuje poglądy liberalno-konserwatywne.

Do kręgów lewicowych zbliżone jest natomiast wychodzące od 1990 roku „Pravo”, które po przemianach ustrojowych zaczęła wydawać część redakcji oficjalnego organu prasowego Komunistycznej Partii Czechosłowacji, wychodzącego od 1920 roku „Rudego Prava”. „Rudé Pravo” od „zwycięskiego lutego” 1948, a więc od przejęcia władzy przez komunistów, do roku 1990 było gazetą o najwyższym w Czechosłowacji nakładzie. Obecnie nakład „Prava”, jedynego czeskiego ogólnokrajowego dziennika pozostającego w rękach rodzimego kapitału, to około 165 000 egzemplarzy, co czyni z tej gazety trzeci pod tym względem dziennik w kraju (za „MF DNES” i „Bleskiem”).

„Blesk”, wychodzący codziennie w nakładzie przekraczającym 430 000, to typowy brukowiec, który może być porównywany do „Faktu”, „Super Expresu”, niemieckiego „Bildu” czy brytyjskiego „The Sun”. To dziennik o najwyższym w Czechach nakładzie.

Swój dziennik mają także czescy komuniści. Pałeczkę od „Rudego Prava” przejął dziennik „Halo Noviny”, ukazujący się w nakładzie około 50 000 egzemplarzy. Jest to oficjalny organ Komunistycznej Partii Czech i Moraw (Komunistická strana Čech a Moravy).

Dla osób nieznających czeskiego, a władających angielskim cennym źródłem informacji o aktualnościach w Czechach jest wydawany internetowo „Prague Daily Monitor”.

Ogólnoczeskim sportowym dziennikiem jest wychodzący w nakładzie około 50 000  egzemplarzy, założony w 1952 roku „Sport”.

Za najbardziej renomowany czeski tygodnik uchodzi wydawany od 1990 „Respekt”, z nakładem około 50 000 egzemplarzy. Specjalizujący się w publicystyce, dziennikarstwie śledczym i reportażach dotyczących polityki i kultury „Respekt” wydawany jest przez spółkę R-Presse, której właścicielem w latach 1996-2004 był obecny minister spraw zagranicznych Republiki Czeskiej, Karel Schwarzenberg, obecnie właściciel 44 % akcji spółki. „Respekt” był wielokrotnie nagradzany przez czeską Unię wydawców, m.in. jako najlepszy tygodnik ekonomiczny i publicystyczny (2005, 2006, 2007).

Zbliżony do „Respektu” nakład ma zbliżony do niego charakterem i należący do szwajcarskiego kapitału „Týden”.

Nieco większym nakładem niż dwa wyżej wymienione periodyki cieszy się inny renomowany czeski tygodnik, „Reflex”, który trafia do kiosków w liczbie około 60 000 egzemplarzy. Tygodnik ten wychodzi od 1990 roku, a jego linia redakcyjna zbliżona jest do konserwatywnego liberalizmu, tak jak w przypadku jego najpoważniejszego na rynku rywala, „Respektu”. „Reflex” uchodzi za periodyk zajmujący się szczególnie kontrowersyjnymi tematami i nie stroniący od prowokacji. M.in. w 2009 tygodnik został podany do sądu przez ówczesnego premiera, Jiřiego Paroubka, gdyż na okładce jednego ze swoich wydań zamieścił fotomontaż, wzorowany na zdjęciu Yoko Ono i Johna Lennona, przedstawiający żonę premiera trzymającą nagiego małżonka na rękach, a które szef rządu uznał za pornografię.

Warto wspomnieć także o niemieckojęzycznym, wychodzącym od 1991 roku w Pradze „Prager Zeitung”. Jego obecny nakład to około 50 000 egzemplarzy, które docierają także do Niemiec i Austrii. Dla anglofonów przeznaczony jest również ukazujący się co tydzień „The Prague Post”, o nakładzie około 20 000 egzemplarzy.

Na uwagę zasługuje także czasopismo „Zwrot”. Jest to ukazujący się w liczbie około 1 500 egzemplarzy miesięcznik polskiej mniejszości na Zaolziu, ukazujący się już od 1949 roku.

 

Telewizja

Telewizja Czeska (Česká Televize) została powołana do życia 1 stycznia 1992 roku. Do rozpadu Czechosłowacji, który nastąpił 31 grudnia 1992 roku, narodowym telewizyjnym nadawcą była działająca od 1953 Telewizja Czechosłowacka.

Obecnie Česká Televize dysponuje ona czterema kanałami. Pierwszy z nich, ČT 1 (Česká Televize 1, znana jako „Jednička”) to pierwszy program czeskiej telewizji publicznej. Nadawanie rozpoczął 1 maja 1953 roku, a pierwsze regularnie nadawane programy pojawiły się na wizji w lutym 1954. Od 1953 do 1970 roku (do momentu powołania drugiego programu telewizji publicznej) „Jednička” nosiła nazwę ČST (Československá Televize). Po 1970 kanał nosił nazwę ČST 1, a w latach 1990-1993, kiedy Czechosłowacja była państwem federalistycznym, F 1. 1 stycznia 1993 nadawanie rozpoczął kanał ČT 1. Program „Jednički” (od 1973 nadającej w kolorze) jest bardzo zróżnicowany: programy informacyjne, publicystyczne, filmy fabularne, filmy dokumentalne, programy dla dzieci i młodzieży. Powołana do życia w 1970 „Dvojka” (ČT 2, Česka Televize 2) skupia się na programach dokumentalnych poświęconych historii, kulturze i przyrodzie oraz na transmisjach z wydarzeń sportowych (zwłaszcza z meczów piłkarskich i hokejowych). W 2005 powołano do życia nadający całodobowo kanał informacyjny  ČT 24, na którym obejrzeć można między innymi ogólne i tematyczne (regionalne, ekonomiczne) serwisy informacyjne. Działająca od 2006 roku ČT 4 Sport transmituje tylko wydarzenia sportowe.

Najstarszą prywatną czeską stacją telewizyjną jest założona w 1994 TV Nova. Ta ciesząca się największą w kraju oglądalnością stacja pokazuje przede wszystkim filmy i seriale (głównie amerykańskie i niemieckie) oraz przyciągające tłumy widzów płci męskiej serwisy informacyjne („Red News”) i biuletyny pogodowe („Počasičko”) prezentowane przez prezenterki w stroju Ewy, a które, jeśli wierzyć „Prague Post”, potrafią przyciągnąć przed odbiorniki 70 % (!) czeskiej widowni.

Już w 1993 nadawanie rozpoczęła TV Prima (wówczas znana jako  TV Premiera) , ale licencję na nadawanie otrzymała dopiero w 1994 roku, pod warunkiem udostępnienia części czasu antenowego lokalnym telewizjom.  Program tej stacji jest zróżnicowany, emituje ona programy informacyjne, filmy, seriale, programy rozrywkowe itd.

Od 2004 działa pierwsza czeska telewizja muzyczna, Očko. Z kolei w 2008 działalność rozpoczęła Z1 TV, nadająca przez 24 godziny na dobę stacja o charakterze informacyjnym.

 

Radio

Český Rozhlas (Czeskie Radio) rozpoczął nadawanie 18 maja 1923 roku, a regularne audycje pojawiły się w eterze trzy lata później. Obecnie Czeskie Radio dysponuje czterema kanałami ogólnokrajowymi, dwunastoma antenami regionalnymi, czterema kanałami dostępnymi przez Internet oraz jedną radiostacją nadającą za granicę. Najważniejsze z anten należących do Ceského rozhlasu to ČRo 1 – Radiožurnal (informacje 24 godziny na dobę), ČRo 2 – Praha (audycje dla dzieci i osób starszych), ČRo 3 – Vltava (muzyka klasyczna i jazz, audycje poświęcone kulturze) oraz ČRo 6 (kontynuatorka czeskiej sekcji Radia Wolna Europa; publicystyka, polityka, historia), jak również (dostępne przez Internet) ČRo – Radio Česko (informacje), ČRo – Radio Wave (muzyka pop), ČRo – D-dur (muzyka klasyczna) i ČRo – Leonardo (tematyka popularnonaukowa) oraz nadające za granicę (po angielsku, niemiecku, francusku, hiszpańsku i rosyjsku) ČRo 7 – Radio Praha.

Spośród prywatnych radiostacji na wymienienie zasługują najstarsza spośród nich, Evropa 2 (muzyka pop) oraz cieszące się najszerszą w kraju rzeszą słuchaczy Radio Impuls (audycje informacyjne, rozrywkowe, muzyka, biuletyny dla kierowców), a także Radio 1 (muzyka alternatywna), Radio Blanik (stare i nowe przeboje) czy Classic FM (muzyka klasyczna). 

 

Źródło: Wikipedia 

Zdjęcie na dziś

Sabinov (północno-wschodnia Słowacja), tablica upamiętniająca odbywające się w mieście zdjęcia do filmu „Sklep przy głównej ulicy”, nakręconego na podstawie noweli Ladislava Grosmana o tym samym tytule. W filmie, który zdobył Oskara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1966 r., główną rolę kobiecą zagrała polska aktorka Ida Kamińska, nominowana za swoją kreację do Oskara. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Jozef Kotulič, licencja: GNU FDL (http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License)
Sabinov (północno-wschodnia Słowacja), tablica upamiętniająca odbywające się w mieście zdjęcia do filmu „Sklep przy głównej ulicy”, nakręconego na podstawie noweli Ladislava Grosmana o tym samym tytule. W filmie, który zdobył Oskara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1966 r., główną rolę kobiecą zagrała polska aktorka Ida Kamińska, nominowana za swoją kreację do Oskara. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Jozef Kotulič, licencja: GNU FDL (http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License)

Czy wiesz, że...

  • Jára Cimrman, jeden z najwybitniejszych Czechów w historii, jest postacią fikcyjną?

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...