Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Sport - Czechy

SPORT W CZECHACH (CZECHOSŁOWACJI) 

Wyniki osiągane przez czeskich (a wcześniej czechosłowackich) sportowców budzą szacunek, zwłaszcza jeśli ma się na uwadze fakt, że Czechy mają zaledwie ok. 10 milionów mieszkańców. Do najbardziej popularnych sportów wśród Czechów należą hokej na lodzie, w której to dyscyplinie Czechy są światową potęgą, oraz piłka nożna. Popularnością cieszą się także niektóre sporty indywidualne. Oto zarys historii czeskiego (czechosłowackiego) sportu.  

  1. Piłka nożna
  2. Hokej na lodzie
  3. Inne sporty drużynowe
  4. Gimnastyka artystyczna
  5. Lekkoatletyka
  6. Tenis ziemny
  7. Kajakarstwo i wioślarstwo
  8. Indywidualne sporty zimowe
  9. Inne dyscypliny

Piłka nożna

Pierwszy oficjalny mecz reprezentacja Czech rozegrała w kwietniu 1903 roku. Było to towarzyskie spotkanie z Węgrami, a zarówno Czechy jak i Węgry należały wówczas do Austro-Węgier. Pierwszy mecz drużyny narodowej Czechosłowacji, kraju niepodległego od października 1918 roku, na który składały się dzisiejsze Czechy i Słowacja, rozegrany został podczas piłkarskiego turnieju w ramach Igrzysk Olimpijskich w Antwerpii. Było to spotkanie z Jugosławią, wygrane 7-0. Następnie ekipa Czechosłowacji pokonała 4-0 Norwegów, by w półfinale wygrać 4-1 z Francuzami. Dopiero w finale Czesi i Słowacy polegli w konfrontacji z gospodarzami, Belgami, 0-2, w czym swój udział miał angielski sędzia, który w 36. minucie niesłusznie wyrzucił z boiska jednego z czechosłowackich piłkarzy. Kontrowersje budziły także oba gole zdobyte przez Belgów. W związku z tym w 40. minucie spotkania piłkarze reprezentacji Czechosłowacji opuścili boisko w ramach protestu, za co drużyna została wykluczona z turnieju, a jej wyniki unieważnione. Mimo to wynik osiągnięty przez Czechów i Słowaków  był godzien podziwu i pozwalał patrzeć w przyszłość z optymizmem.  Najbardziej wyróżniającym się piłkarzem reprezentacji był podczas tego turnieju Antonín Janda, zdobywca 6 goli. 

Na pierwszy medal w ważnej piłkarskiej imprezie przyszło jednak jeszcze czekać 14 lat, do 1934 roku. Czechosłowacja nie wystąpiła wprawdzie na pierwszm w historii mundialu, rozegranym w Urugwaju w roku 1930, ale wzięła udział w drugich w historii piłkarskich mistrzostwach świata i od razu dotarła do finału. Na turnieju rozegranym na boiskach Włoch w drodze do finału Czechosłowacja pokonała Rumunię, Szwajcarię i Niemcy, by w finale natknąć się na gospodarzy, którzy mieli w swych szeregach gwiazdy tej wielkości co Giuseppe Meazza i Giampiero Combi. Skazywani na pożarcie piłkarze z Europy Środkowej ulegli „Azurrim” minimalnie, 1-2, i to dopiero po dogrywce. Wśród reprezentantów Czechosłowacji najbardziej wyróżnili się podczas tego turnieju napastnik Oldřich Nejedlý, który z pięcioma bramkami został królem strzelców imprezy oraz strzegący czechosłowackiej bramki František Plánička.  

Cztery lata później na boiskach Francji Czechosłowacja dotarła do ćwierćfinału. W I rundzie pokonała Holendrów 3-0 (po dogrywce), ale w kolejnym, ćwierćfinałowym spotkaniu, uległa Brazylijczykom (którzy w I rundzie pokonali Polaków 6-5). Jako, że pierwszy mecz obu drużyn zakończył się wynikiem 1-1 (po dogrywce), rozegrano drugie spotkanie (wówczas nie rozgrywano jeszcze serii rzutów karnych), w którym „Canarinhos” wygrali 2-1. Dwa gole w turnieju zdobył Nejedlý. Bramki drużyny Czechosłowackiej strzegł zaś jeden z najlepszych bramkarzy turnieju, Plánička.  

Obok Nejedlego i Plánički do wyróżniających się postaci w czechosłowackiej przedwojennej drużynie narodowej byli napastnicy Josef Silný i Antonín Puc, najlepszy strzelec w historii reprezentacji Czechosłowacji (60 występów w kadrze, 34 gole), a także pomocnik Karel Pešek, który w pierwszej i drugiej dekadzie XX. wieku był jednym z najważniejszych zawodników nie tylko reprezentacji piłkarskiej, ale także hokejowej. Osobno wspomnieć należy Josefa Bicana, dwunastokrotnego króla strzelców ligi czechosłowackiej, do 1938 reprezentanta Austrii, grającego dla Czechosłowacji w latach 1938-1949. W tym okresie Bican zdobył dla czechosłowackiej reprezentacji 12 goli w 14 meczach. Gdyby nie II wojna światowa, zapewne byłby jednym z najlepszych strzelców w jej historii. Mimo, że mu się to nie udało, nie zapomniano o nim, bowiem w 2000 roku, gdy Czeskomorawski Związek Piłkarski wybierał czeskiego piłkarza stulecia, Bicana wyprzedził tylko jeden z głównych autorów sukcesów czechosłowackiej piłki w I połowie lat sześćdziesiątych, Josef Masopust

W okresie powojennym pierwszy sukces kazał na siebie czekać do 1960 roku. W MŚ 1950 reprezentacja Czechosłowacji nie uczestniczyła, zaś w dwóch kolejnych turniejach nie wyszła z grupy. Z kolei w 1960 we Francji odbył się pierwszy w historii turniej o Mistrzostwo Europy, a Czesi i Słowacy zajęli w nim trzecie miejsce. W ME wzięły udział tylko cztery drużyny. W półfinale Czechosłowacja przegrała z ZSRR (0-3), ale w meczu o brąz poradziła sobie z gospodarzami i wygrała 2-0. Dwa lata później czechosłowaccy kibice mogli świętować bardziej prestiżowy sukces. Na MŚ 1962 w Chile reprezentacja Czechosłowacji powtórzyła sukces z 1934 roku, zajmując drugie miejsce i zdobywając srebrny medal. Mecze grupowe nie zapowiadały jednak sukcesu. Wprawdzie w pierwszym spotkaniu Czechosłowacja pokonała silną Hiszpanię, ale później tylko zremisowała z faworytem turnieju, Brazylią i przegrała 1-3 z Meksykiem. Mimo to udało się wyjść z grupy z drugiego miejsca. W ćwierćfinale podopieczni Rudolfa Vytlačila, który prowadził Czechosłowację także na wspomnianych Mistrzostwach Europy we Francji, pokonali 1-0 Węgrów, a w półfinale Jugosławię 3-1. W finale czekali na nich rywale z fazy grupowej, Brazylijczycy. Garrincha, Pele i spółka okazali się lepsi i wygrali 3-1, mimo, że jako pierwsi stracili bramkę. Po kwadransie gry wynik spotkania otworzył pomocnik Josef Masopust, jeden z najbardziej wyróżniających się graczy tego turnieju, uznawany za najlepszego piłkarza w historii czechosłowackiej piłki, wybrany w 2000 roku przez Czeskomorawski Związek Piłkarski czeskim piłkarzem stulecia. Obok tego doskonałego rozgrywającego do najważniejszych postaci czechosłowackiej drużyny na mundialu w Chile należeli bramkarz Viliam Schrojf, kolega Masopusta z linii pomocy, Svatopluk Pluskal oraz napastnik Adolf Scherer, autor trzech trafień. Jak miało się okazać, srebro w Chile było ostatnim sukcesem Czechów i Słowaków na MŚ. Jeszcze tylko trzykrotnie reprezentacja Czechosłowacji zagrała na mundialu – w 1970, 1982 i 1990 roku. W Meksyku (1970) i Hiszpanii (1982) nie udało się jej wyjść z grupy, zaś we Włoszech (1990) odpadła w ćwierćfinale, po porażce z RFN. Znacznie lepiej wiodło się Czechosłowacji na mistrzostwach Europy, bowiem w 1976 sięgnęła po złoto, a w 1980 po srebro. 

Finałowy turniej o mistrzostwo Starego Kontynentu w 1976 roku zorganizowany został przez Jugosławię. Uczestniczyły w nim cztery drużyny, które przedarły się przez kwalifikacje. Obok Czechosłowacji i gospodarzy były to drużyny RFN i Holandii. W półfinale podopieczni Słowaka Václava Ježka pokonali Jugosłowian 3-1, ale do rozstrzygnięcia spotkania na swoją korzyść potrzebowali dogrywki (1-1 w czasie regulaminowym). Dogrywkę rozegrano także w trakcie meczu finałowego, w którym Czechosłowacja zagrała z RFN. W składzie ekipy z Niemiec Zachodnich były takie sławy jak Beckenbauer, Hoeness i Maier. Dogrywka nie przyniosła jednak rezultatu. W związku z faktem, że tablica wyników wskazywała 2-2 doszło do serii rzutów karnych, w której Czechosłowacja zwyciężyła 5-4 dzięki Antonínowi Panence, którego słynny, lekki strzał w powietrzu w środek bramki rozsławił na cały piłkarski świat. Po dziś dzień wykonywaną w podobny sposób „jedenastkę” określa się „panenką”. Obok Panenki do najważniejszych postaci tej drużyny należeli bramkarz Ivo Viktor, stoper Anton Ondruš, kapitan drużyny oraz napastnik Zdeněk Nehoda

Cztery lata później o tytuł mistrza Europy, w dwukrotnie niż dotychczas liczniejszym gronie, walczono na boiskach Włoch. W swej grupie Czesi zmierzyli się z Holendrami (1-1), dobrymi znajomymi sprzed czterech lat, ekipą RFN (porażka 0-1) i Grekami (3-1). Drugie miejsce w grupie, uprawniające do walki o brąz z gospodarzami, udało się zdobyć dzięki lepszemu od Holendrów o jedną bramkę bilansowi bramkowemu. Mecz o trzecie miejsce, podobnie jak spotkanie finałowe przed czterema laty, ekipa czechosłowacka wygrała dopiero po rzutach karnych (w regulaminowym czasie 1-1). Konkurs „jedenastek” zakończył się wysokim wynikiem 9-8, a karnego na wagę srebra wykonał słowacki obrońca, Jozef Barmos. Wśród podopiecznych słowackiego szkoleniowca Jozefa Vengloša najbardziej wyróżnili się ci sami zawodnicy, co na turnieju sprzed czterech lat, a więc Ondruš, Panenka i Nehoda. Był to ostatni występ Czechosłowacji na mistrzostwach Europy. 

Warto jeszcze dodać, że Czechosłowacja dwukrotnie wywalczyła medale olimpijskie w piłce nożnej. W 1964 w Tokio sięgnęła po srebro (porażka w finale z Węgrami), a w Moskwie w 1980 roku pokonała w finale NRD. Warto przypomnieć, że te Igrzyska Olimpijskie zostały zbojkotowane przez państwa nie należące do tzw. bloku wschodniego. 

Po rozpadzie Czechosłowacji powstały dwie niezależne drużyny narodowe, czeska i słowacka. Reprezentacja Czech pierwszy swój mecz rozegrała w styczniu 1994, pokonując na wyjeździe Turcję 4-1. Pierwszy mecz na własnym terenie Czesi zagrali przeciwko Litwie. Zwyciężyli 5-3. Był to początek doskonałej passy, zakończonej wicemistrzostwem Europy w 1996 roku. Czesi pewnie przeszli eliminacje do rozgrywanego w Anglii turnieju finałowego (w grupie eliminacyjnej wyprzedzili m.in. Holendrów, pokonawszy ich u siebie i zremisowawszy z nimi na wyjeździe). Schody zaczęły się w fazie grupowej turnieju, gdzie Czechom przyszło się zmierzyć z odwiecznym rywalem, Niemcami (porażka 0-2), celującymi w medal Włochami (zwycięstwo 2-1) i Rosją (remis 3-3). Mimo gorszego od Włochów bilansu bramkowego udało się jednak, dzięki zwycięstwu w bezpośrednim spotkaniu, wyjść z grupy z drugiego miejsca. W ćwierćfinale gracze Słowaka Dušana Uhrina pokonali 1-0 Portugalię. W półfinale wyeliminowali Francję. Po raz kolejny w historii czeskiej piłki kluczem do sukcesu okazały się rzuty karne (w czasie regulaminowym 0-0), w których Czesi zwyciężyli 6-5 („jedenastkę” decydowaną o awansie strzelił Radoslav Kadlec). W finale na Czechów czekali, jak można się było spodziewać, Niemcy. To oni ostatecznie sięgnęli po złoto, zwyciężając po złotym golu zdobytym w dogrywce przez Oliviera Bierhoffa (w czasie regulaminowym 1-1). Niemniej jednak dla reprezentacji Czech, która po raz pierwszy w historii uczestniczyła w dużym piłkarskim turnieju, srebro było wielkim sukcesem, do którego najbardziej przyczynili się tacy piłkarze jak Pavel Nedved, Karel Poborský, Vladimír Šmicer czy Patrick Berger.  

Cztery lata później, na boiskach Belgii i Holandii, Czesi nie wyszli z grupy. Ale w 2004 roku znowu stanęli na podium, tym razem na jego najniższym stopniu. W fazie grupowej grali z Łotwą, Holandią i... Niemcami. Z wszystkimi przeciwnikami wygrali. W ćwierćfinale gładko pokonali Duńczyków 3-0. Dopiero w półfinale podopiecznych Karela Brucknera zatrzymali późniejsi mistrzowie Europy, Grecy. Jako, że nie rozgrywano meczu o trzecie miejsce, przypadło ono zarówno Czechom jak i Holendrom, których w drugim półfinale pokonali gospodarze, Portugalczycy. Królem strzelców turnieju został czeski napastnik, Milan Baroš. ME w 2008 roku  były dla Czechów nieudane, bowiem nie wyszli z grupy. 

Znacznie gorzej niż na ME wiodło się Czechom na mistrzostwach świata, bowiem na swój pierwszy start na tej imprezie reprezentacja Czech czekała aż do 2006 roku. Start na rozgrywanym w Niemczech turnieju zakończył się fiaskiem, gdyż gracze Karela Brucknera nie wyszli z grupy. Na mundial rozgrywany w roku 2010 w ogóle się nie zakwalifikowali. 

Więcej sukcesów niż seniorzy mają na koncie młodzieżowe reprezentacje Czech. W 2002 roku kadra do lat 21 zdobyła mistrzostwo świata, a w 2007 kadra do lat 20 okazała się drugą drużyną na świecie w tym przedziale wiekowym. Ponadto w 2000 roku reprezentacje do lat 16 i 21 zdobyły srebrne medale ME, w 2001 wyczyn ten powtórzyła drużyna do lat 18, a w 2006 do lat 17. 

Jeśli chodzi o piłkę klubową, to liga czechosłowacka zdominowana była przez kluby czeskie. Aż 45 tytułów mistrza Czechosłowacji wywalczyły kluby z Pragi, Sparta (21), Slavia (13) i Dukla (11). Dopiero czwarty pod tym względem był pierwszy klub ze Słowacji, Slovan Bratysława, który ośmiokrotnie zwyciężył w rozgrywkach ligi czechosłowackiej. Ale to właśnie ten klub odniósł największe sukcesy w historii czechosłowackiej piłki w rozgrywkach międzynarodowych, bowiem w 1969 roku wywalczył Puchar Zdobywców Pucharów, pokonując w finale samą Barcelonę. W tym samym roku po Puchar Mitropa sięgnął inny słowacki klub, Inter Bratysława. W tych jednych z najstarszych międzynarodowych rozgrywek klubowych w Europie (rozgrywane od 1927 roku), aczkolwiek, zwłaszcza po II wojnie światowej cieszących się coraz mniejszym prestiżem, triumfowały też Sparta Praga (3 razy), Slavia Praga (raz), Banik Ostrawa (raz) oraz Tatran Preszów (raz) i Spartak Trnawa (raz). Po rozpadzie Czechosłowacji czeskie kluby nie odniosły żadnych znaczących sukcesów w międzynarodowych rozgrywkach 

 

Hokej na lodzie

Wprawdzie piłkarska reprezentacja Czechosłowacji, a później reprezentacja Czech, zawsze należała do szerokiej światowej czołówki, to największą popularnością wśród czeskich i słowackich kibiców cieszył się i cieszy hokej na lodzie. Nic w tym dziwnego, bowiem reprezentacja Czechosłowacji należała do światowych potentatów w tej dyscyplinie, a reprezentacja Czech godnie kontynuuje tę tradycję. Dość powiedzieć, że to właśnie Czechy są aktualnym mistrzem świata. Łącznie od 1993 reprezentacja Czech wywalczyła 6 złotych medali MŚ (rozgrywane co roku). Miało to miejsce w latach 1996, 1999, 2000, 2001, 2005 i 2010. W 2006 byli finalistami. Z kolei na zimowych Igrzyskach Olimpijskich reprezentacja Czech wywalczyła w pięciu startach dwa medale – złoty w Nagano w 1998 i brązowy w Turynie w 2006 roku. Tym samym Czesi kontynuują bogatą tradycję hokeja z czasów reprezentacji Czechosłowacji. Wywalczyła ona dziewięć medali olimpijskich (4 srebrne, 5 brązowych, w tym jeden brąz przed II wojną światową), zaś w rywalizacji o mistrzostwo świata (MŚ rozgrywane są od 1930 roku), w której uczestniczyła 45 razy, sześciokrotnie okazała się najlepsza (1947, 1949, 1972, 1976, 1977 i 1985), dziesięciokrotnie sięgnęła po srebro, a czternastokrotnie zdobyła medal brązowy. 

Warto wspomnieć, że reprezentacja Czech w hokeju na lodzie istniała jeszcze przed powstaniem niepodległej Czechosłowacji w październiku 1918 roku. Od 1909 do 1914 roku istniała drużyna reprezentująca Czechy na międzynarodowych imprezach, mimo, że Czechy były wówczas jeszcze częścią Austro-Węgier. Ekipa ta należała do europejskich potentatów, bowiem w trzech edycjach mistrzostw Europy, w których wzięła udział (1911, 1913 i 1914) wywalczyła trzy medale – dwa złote (1911, 1914) i jeden srebrny (1913). Po złoto sięgnęli Czesi także w 1912 roku, ale turniej został anulowany, bowiem wzięła w nim reprezentacja Austrii, która nie należała jeszcze do Międzynarodowej Federacji Hokejowej, a to oprotestowali Niemcy. Jest wprawdzie faktem, że w turniejach tych uczestniczyły po trzy lub cztery drużyny narodowe, należały one jednak wówczas do europejskiej czołówki. Inne ekipy były bardzo słabe lub w ogóle jeszcze nie istniały.   

W okresie dwudziestolecia międzywojennego Czechosłowacja była dominującą siłą na światowych i europejskich lodowiskach. W 1920 zdobyła brązowy medal na olimpiadzie w Antwerpii  (hokej na lodzie był wówczas w programie letnich IO), zaś w latach 1921-1925 zdobyła cztery medale ME, dwa złote, srebrny i brązowy. Najważniejszą postacią tamtej drużyny był wspomniany już przy okazji piłki nożnej Karel Pešek

Co tyczy się gier ligowych, czechosłowackie rozgrywki krajowe zdominowały trzy kluby, rozwiązany w 1964 roku zdobywca 11 tytułów mistrzowskich - LTC Praga (który dominował w latach 30. i 40.) oraz Dukla Jihlava (12 tytułów) i Kometa Brno (11 tytułów), oba rywalizujące obecnie w 1.lidze czeskiej (II poziom ligowy). Po rozpadzie Czechosłowacji i utworzeniu ligi czeskiej najwięcej tytułów mistrzowskich wywalczyła praska Sparta (6 tytułów). 

Wśród najważniejszych postaci w historii czechosłowackiego i czeskiego hokeja wymienić należy Ivana Hlinkę, doskonałego napastnika, mistrza świata z lat 1972, 1976 i 1977, dwukrotnego medalistę olimpijskiego (brązowego z Sapporo, 1972 i srebrnego z Innsbrucku, 1976), później z powodzeniem grającego w NHL w barwach Vancouver Canucks, wraz z kolegą z kary, świetnym obrońcą, Jiřím Bublą. Jako trener Hlinka w 1998 zdobył z reprezentacją Czech złoto olimpijskie, a rok później mistrzostwo świata. Miał także poprowadzić Czechów na MŚ 2004, ale na kilka miesięcy przed turniejem zginął w wypadku samochodowym. Do najbardziej utytułowanych czechosłowackich hokeistów należą także koledzy Klinki i Bubli z drużyny narodowej, na przykład obrońca František Pospíšil i skrzydłowy Vladimir Martinec

Jednymi z autorów największych sukcesów czeskiego hokeja po rozpadzie Czechosłowacji są legendarni już dla czeskich (i nie tylko) kibiców bramkarz Dominik Hašek, dwukrotny zdobywca Pucharu Stanleya, uznawany za jednego z najlepszych bramkarzy w historii hokeja i bramkostrzelny skrzydłowy Jaromir Jagr (także dwa Puchary Stanleya na koncie), jak również kolejny dwukrotny zdobywca najcenniejszego trofeum w rozgrywkach NHL, skrzydłowy Patrik Eliaš. Wszyscy z wymienionych zawodników to wielokrotni reprezentanci Czech lub Czechosłowacji, medaliści olimpijscy i mistrzostw świata, laureaci m.in. nagrody dla najlepszego czeskiego (czechosłowackiego) hokeisty, „Zlatá hokejka” („Złoty kij”). 

 

Inne sporty drużynowe

 Co tyczy się innych sportów drużynowych, Czechosłowacja odnosiła umiarkowane sukcesy w piłce ręcznej i siatkówce. Dla czechosłowackiej piłki ręcznej złotym okresem były lata pięćdziesiąte i  sześćdziesiąte. Piłkarze ręczni w 1967 roku zostali mistrzami świata. W 1958 i 1964 zdobyli wicemistrzostwo świata, a 1954 i 1964 wywalczyli na MŚ trzecie miejsce. Ponadto w 1972 zostali wicemistrzami olimpijskimi. Piłkarki ręczne w 1957 zostały mistrzyniami świata, a w 1963 wywalczyły na MŚ brąz. Do tych sukcesów nawiązały w 1986 zdobywając wówczas srebro na MŚ. Po rozpadzie Czechosłowacji ani męska, ani żeńska reprezentacja Czech nie odniosły większych sukcesów, aczkolwiek należy zauważyć, że najlepszym na świecie piłkarzem ręcznym w 2010 został przez Międzynarodową Federację Piłki Ręcznej wybrany Czech, Filip Jicha

Na ten sam okres co najlepsze lata czechosłowackiego szczypiorniaka, przypada złota era czechosłowackiej siatkówki. Siatkarze to dwukrotni medaliści olimpijscy, srebrni z Tokio (1964) i brązowi z Meksyku (1968) oraz dwukrotni mistrzowie świata (1956, 1966). Takich sukcesów nigdy nie odnotowały czechosłowackie siatkarki. Po rozpadzie Czechosłowacji ani męska, ani żeńska reprezentacja Czech nie odniosły większych sukcesów. 

 

Inne sporty 

Gimnastyka artystyczna 

Obok hokeja na lodzie i piłki nożnej, reprezentanci Czechosłowacji i Czech odnosili niemałe sukcesy w sportach indywidualnych. Szczególnie należy tu położyć nacisk na dyscypliny takie jak gimnastyka sportowa, lekka atletyka, tenis, kajakarstwo, wioślarstwo oraz skoki narciarskie, łyżwiarstwo szybkie, zapasy i strzelectwo. 

Dwie reprezentantki Czechosłowacji zasługują na miano jednych z najwybitniejszych gimnastyczek w historii gimnastyki artystycznej To Věra Čáslavská i Eva Bosáková.

Starsza o dziesięć lat Bosáková otworzyła złotą erę czechosłowackiej gimnastyki, zdobywając trzy srebrne medale na MŚ w 1954. W 1956 na IO w Melbourne zdobyła srebro na równoważni. Dwa lata później jej talent eksplodował. Na MŚ w Moskwie wywalczyła złoto w ćwiczeniach na podłodze i trzy srebra, w tym jedno w drużynowym wieloboju, w którym jedną z jej koleżanek z drużyny była Věra Čáslavská. Razem wystąpiły też na IO w Rzymie w 1960, gdzie czechosłowacka drużyna wywalczyła srebro w wieloboju, a Bosáková sięgnęła po najcenniejszą chyba w swej karierze nagrodę, złoty medal w ćwiczeniach na równoważni. Więcej już na IO nie pojechała, ale znalazła godną następczynię w swej młodszej koleżance, Čáslavskiej.

Čáslavská to jedna z najbardziej utytułowanych zawodniczek w historii gimnastyki. W trakcie swej kariery, przypadającej na koniec lat 50. i na lata 60 zdobyła siedem złotych i cztery srebrne medale olimpijskie, w tym dwa złota w wieloboju indywidualnym (1964 – Tokio i 1968 – Meksyk), stając się drugą gimnastyczką w historii po reprezentantce ZSRR, Larysie Łatyninie, której udało się tego dokonać. Do tego imponującego dorobku (warto podkreślić, że zdobywała cenne krążki na trzech IO z rzędu, bowiem swój pierwszy medal – srebro - wywalczyła w wieloboju drużynowym w 1960 w Rzymie) dołożyła 4 złota, 6 sreber oraz 1 brąz na Mistrzostwach Świata oraz 13 medali Mistrzostwo Europy (w tym 11 złotych). Věra Čáslavská cieszyła i cieszy się ogromną popularnością w Czechach, a także w Meksyku i w wielu innych krajach świata nie tylko ze względu na swe dokonania sportowe, ale również z racji swego sprzeciwu wobec interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w 1968 i swego protestu przeciwko faworyzowaniu sowieckich gimnastyczek na IO 1968 w Meksyku. Oto bowiem w czerwcu 1968 Čáslavská została jednym z sygnatariuszy manifestu znanego jako „Dwa tysiące słów”, którego autorem był pisarz i wówczas jeszcze członek Komunistycznej Partii Czechosłowacji, Ludvík Vaculík, a w którym zwracał się on do partii z wezwaniem o kontynuowanie reform i liberalizację systemu politycznego i gospodarczego. W związku z zaangażowaniem Čáslavskiej w tę inicjatywę utrudniano przygotowanie się do Igrzysk, a zezwolenie na udział w zawodach otrzymała zaledwie kilka dni przez ich rozpoczęciem. Mimo to została gwiazdą meksykańskich igrzysk, gdzie wywalczyła 4 złote (wielobój indywidualnie, skok, poręcz i ćwiczenia na podłodze) i 2 srebrne medale (wielobój drużynowo, poręcz). A osiągnięte przez nią rezultaty mogły być jeszcze lepsze, gdyby nie stronniczość arbitrów, bowiem złotem w ćwiczeniach na podłodzie Czeszka musiała podzielić się z Larysą Petrik (ZSRR), której występ podobno był słabszy, zaś złoty medal w rywalizacji na równoważni przegrała na rzecz Larysy Kuczyńskiej, innej reprezentantki ZSRR, której wynik podliczany był kilkakrotnie, co wzbudziło podejrzenia o nieuczciwość arbitrów, którzy prawdopodobnie przyczynili się do ostatecznego zwycięstwa Rosjanki, mimo, że pierwsze przyznane jej noty były gorsze od not Čáslavskiej. W związku z tym oraz ze wspomnianą inwazją wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację, której pochodząca z Pragi zawodniczka się sprzeciwiała, podczas ceremonii rozdania medali, gdy rozbrzmiewał hymn sowiecki, czeska gimnastyczka demonstracyjnie patrzyła w bok, na podłogę. Mogłoby się zdawać, że zachowanie takie nie powinno mieć poważniejszych konsekwencji, ale nie umknęło ono uwadze komunistycznych włodarzy i Čáslavską po powrocie do Czechosłowacji spotkały represje. Gdy po zakończeniu kariery gimnastyczka chciała wydać swoją autobiografię, zakazano czeskim i słowackim wydawnictwom jej publikacji, a gdy książkę chciał wydać wydawca japoński, czechosłowackie władze zażądały ocenzurowania fragmentów, które uznały za niepoprawne politycznie. Ponadto olimpijskiej multimedalistce początkowo odmówiono możliwości pracy trenerskiej z kadrą narodową, a gdy ostatecznie wyrażono na to zgodę, zakazano jej podróżowania ze swymi podopiecznymi na zawody. Sytuacja byłej gwiazdy czechosłowackiego sportu polepszyła się dopiero pod koniec lat 80. oraz już po upadku ustroju. Ponownie została trenerem kadry narodowej oraz międzynarodowym sędzią, a już po rozpadzie Czechosłowacji została przewodniczącą Czeskiego Komitetu Olimpijskiego. Po dziś dzień uznawana jest za jedną za najwybitniejszych czeskich zawodniczek. W 1999 roku wybrano ją drugą najbardziej zasłużoną czeską olimpijką. Wyprzedził ją jedynie jeden z najsłynniejszych i najbardziej utytułowanych biegaczy w historii, Emil Zatopek. Dodać należy, że w latach 1966, 1967 i 1968 wybierana była Čáslavská najlepszym sportowcem Czechosłowacji.

 

Lekkoatletyka

Jeśli chodzi o królową sportu, wymienić należy kilka postaci, które zapisały się złotymi zgłoskami w historii nie tylko czechosłowackiej (i czeskiej), ale także światowej lekkoatletyki. Przede wszystkim olimpijskich multimedalistów: wspomnianego wyżej długodystansowca Emila Zátopka, dyskobola Ludvíka Daňka oszczepnika Jana Železnego, oszczepniczek Dany Zátopkovej i Barbory Špotákovej oraz dziesięcioboistów Roberta Změlíka, Tomáša Dvořáka i Romana Sebrle. Na uwagę zasłużyły także biegaczka Jarmila Kratochvilová i uprawiająca trójskok Šarka Kašpárková.

Zátopek, specjalista od biegów na 5 i 10 kilometrów oraz maratonu, wywalczył 5 medali olimpijskich i był jedną z pierwszych czechosłowackich gwiazd sportu światowego formatu. Swe pierwsze wielkie sukcesy odniósł na IO w Londynie w 1948 roku, gdzie wygrał rywalizację na 10 000 metrów i był drugi na 5 000 metrów. Dwa lata później, na ME w Brukseli, na obu dystansach był pierwszy. Do historii czechosłowackiego, czeskiego i światowego sportu wpisał się natomiast podczas IO w Helsinkach w 1952 roku, gdzie wywalczył trzy krążki z najcenniejszego kruszcu – w biegach na 5 i 10 km oraz w maratonie. Zarówno w Londynie i Brukseli, jak i w Helsinkach miał za głównego rywala doskonałego francuskiego długodystansowca, Alaina Mimouna, również jednego z najlepszych biegaczy w historii, co jeszcze dodaje wagi sukcesom Zátopka. Czech wystąpił jeszcze na IO w Melbourne w 1956, gdzie próbował bronić złota w maratonie, ale zajął dopiero szóste miejsce, podczas gdy po złoto sięgnął Mimoun, jego serdeczny przyjaciel. Rok później Zátopek zakończył karierę. Przez najbliższą dekadę Zatopek, który był żołnierzem, cieszył się licznymi przywilejami, przysługującymi mu z racji doskonałych sportowych wyników. Jednakże w 1968 roku zaangażował się w Praską Wiosnę, popierając politykę Alexandra Dubčeka. Po opanowaniu sytuacji przez wojska Układu Warszawskiego nie zapomniano mu tego. Usunięty z armii, został przydzielony do pracy w kopalni uranu, gdzie pracował przez kilka lat, do emerytury. W 1997 uznany został najlepszym czeskim lekkoatletą, a dwa lata później wybrano go najlepszym czeskim olimpijczykiem. W 2000 roku, roku jego śmierci, uhonorowano go natomiast Medalem im. Pierre’a de Coubertina, przyznawanym przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski osobom szczególnie zasłużonym dla rozwoju sportu i propagowania idei olimpijskiej.

Innym utytułowanym i zasłużonym dla czeskiej lekkoatletyki sportowcem jest dyskobol Ludvík Danĕk, były rekordzista świata (1964-1968) i Europy (1964-1969), trzykrotny medalista olimpijski. Danĕk, jeden z najwybitniejszych specjalistów od rzutu dyskiem w historii, rozpoczął wielką karierę srebrem podczas IO w Tokio w 1964 roku. Cztery lata później, w Meksyku, sięgnął po brąz. Największy sukces przyszedł w Monachium, gdzie sięgnął po złoto. Do olimpijskiego dorobku Danĕk dorzucił złoto i brąz ME. Olimpijskie sukcesy Daňka są tym bardziej godne uwagi, że jego kariera przypadła na czasy najwyższej formy jednego z najwybitniejszych dyskoboli w historii „królowej sportu”, Amerykanina Ala Oertera, który niepodzielnie dominował w rzucie dyskiem od IO w Melbourne w 1956 roku do IO w Meksyku 12 lat później, zdobywając 4 złote medale olimpijskie.

Trzecim wielkim czeskim lekkoatletą był inny specjalista od rzutów, tym razem oszczepem, Jan Železný, uznawany za jednego z najlepszych, o ile nie najlepszego, oszczepnika w historii swojej dyscypliny. Wywalczył on bowiem medale na czterech kolejnych igrzyskach, poczynając od brązu w Seulu (1988), a kończąc złotem w Sydney (2000). W międzyczasie stanął na najwyższym stopniu podium w Barcelonie (1992) i Atlancie (1996). Warto zwrócić uwagę, że medale w Seulu i Barcelonie zdobył Železný jeszcze jako reprezentant Czechosłowacji, natomiast w Atlancie i Sydney jako reprezentant Czech. Medale z igrzysk olimpijskich to nie jedyne cenne krążki w kolekcji czeskiego lekkoatlety. Cztery razy wchodził także na podium MŚ – raz na najniższy stopień (Sewilla, 1999), a trzykrotnie na najwyższy (Stuttgart, 1993; Goeteborg, 1995; Edmonton, 2001). Zakończył długą i bogatą w sukcesy karierę brązowym medalem z ME w Goeteborgu (2006). W 1993, 1995, 2000 i 2001 Jan Železný został czeskim sportowcem roku. W 2000 roku uhonorowano go także tytułami najlepszego lekkoatlety Europy (także w 1996) oraz najlepszego lekkoatlety świata.

Jan Železný to jednak nie jedyny przedstawiciel czeskiego (czeskosłowackiego) rzutu oszczepem, który zasługuje na uwagę. Nie sposób nie wspomnieć bowiem dwóch doskonałych czeskich lekkoatletek, specjalistek w tej dziedzinie. Pierwszeństwo oddać należy Danie Zátopkovej, żonie Emila Zátopka. Ta świetna oszczepniczka dwukrotnie stawała na podium IO. W 1952 roku w Helsinkach, tak jak swój mąż, sięgnęła po złoto, zaś 8 lat później, w Rzymie, zdobyła krążek z najcenniejszego kruszcu. Zresztą w 1956 roku w Melbourne także była krok od medalu, bowiem zakończyła konkurs na miejscu czwartym. Do tego dorobku dorzuciła dwa medale ME. Jej godną następczynią jest startująca obecnie Barbora Špotáková, mistrzyni olimpijska z Pekinu (2008), mistrzyni i wicemistrzyni świata (odpowiednio z Osaki, z 2007 roku i z Berlina, z 2009 roku).

Niemałe sukcesy ma na swym koncie Jarmila Kratochvilová, po dziś dzień rekordzistka świata na 800 metrów. Jest to o tyle godne uwagi, że rekord ten czechosłowacka biegaczka ustanowiła w 1983 roku. Do najważniejszych sukcesów w karierze Kratochvilovej zaliczyć należy srebrny medal w biegu na 400 m z IO w Moskwie (1980) i trzy medale z MŚ w Helsinkach z 1983 roku – złote na 400 i 800 m oraz srebrny w sztafecie 4 x 400 m. Trójskoczkini Šarka Kašpárková to także brązowa medalistka IO (z Atlanty z 1996) i mistrzyni świata (z Ateny z 1997 roku). Na swym koncie ma także kilka medali halowych MŚ i ME.

W swoim czasie do światowej czołówki należeli także dyskobolka, Helena Fibingerová, trzecia na IO w Montrealu w 1976 i najlepsza na MŚ w 1983 roku w Helsinkach oraz jej kolega po fachu, Imrich Bugar, drugi na IO w Moskwie (1980) i trzeci na MŚ w Helsinkach. Wspomnieć warto jeszcze np. o słowackim chodziarzu, Jozefie Pribilincu, wicemistrzu świata w chodzie na 20 km z Helsinek (1983) i Rzymu (1987) i, co najważniejsze, mistrzu olimpijskim na 20 km z Seulu (1988).

Na osobną wzmiankę zasługują, z racji specyfiki swojej dyscypliny, czescy dziesięcioboiści, którzy zawsze należeli do światowej czołówki. W 1992 po olimpijskie złoto sięgnął w Barcelonie Robert Změlík. Cztery lata później pałeczkę po nim przejął Tomáš Dvořák, który w Atlancie wywalczył medal brązowy. W kolejnych latach potwierdził, że jest dziesięcioboistą najwyższej klasy, zdobywając trzy razy z rzędu tytuł mistrza świata – w 1997 w Atenach, w 1999 w Sewilli i w 2001 w Edmonton. Kolejnym Czechem, który zdominował światowy dziesięciobój był Roman Sebrle, wicemistrz olimpijski z Sydney (2000) i mistrz olimpijski z Aten (2004) oraz wicemistrz świata z Paryża (2003) i Helsinek (2005) i mistrz świata z Osaki (2007), a także multimedalista halowych MŚ i ME.

 

Tenis

Na wysokim poziomie zawsze stał w Czechosłowacji, a później w Czechach, tenis. Tacy sportowcy jak Martina Navrátilová, Jana Novotná, Ivan Lendl, a także Jan Kodeš to ważne postaci w historii „białego sportu”.

Należy przy tym podkreślić, że Navrátilová swoje największe sukcesy odniosła jako obywatelka amerykańska, bowiem mając osiemnaście lat, podczas turnieju US Open w 1975 roku postanowiła zostać w Stanach Zjednoczonych i poprosiła o amerykańskie obywatelstwo. Uznawana jest za jedną z najlepszych, a przez niektórych specjalistów za najlepszą tenisistkę w historii. Na swym koncie ma liczne sukcesy: 18 zwycięstw w turniejach wielkoszlemowych (3 zwycięstwa w Australian Open, 2 we French Open, 9 w Wimbledonie i 4 w US Open), aż 31 triumfów w wielkoszlemowych turniejach deblowych (8 w Australian Open, 7 we French Open, 7 w Wimbledonie i aż 9 w US Open). Czterokrotnie triumfowała wraz z koleżankami z reprezentacji (raz Czechsłowacji, 1975; trzy razy Stanów Zjednoczonych) w rozgrywkach kobiecych drużyn narodowych, Fed Cup. Duże sukcesy osiągnęła także w grze mieszanej. Długo była notowana jako najlepsza tenisistka na świecie. Karierę zakończyła w wieku 50 lat (!), w 2006 roku.

Jana Novotná to druga najbardziej utytułowana czeska tenisistka po Navrátilovej, przy czym swoje sukcesy odnosiła jako obywatelka Czechosłowacji i Czech. Największym sukcesem w jej karierze było zwycięstwo w wielkoszlemowym turnieju wimbledońskim w 1998 roku (w grze pojedynczej). Znacznie więcej sukcesów odniosła w grze podwójnej, zwyciężając w aż 12 turniejach wielkoszlemowych. Ponadto w 1988, wraz z koleżankami z reprezentacji, zwyciężyła w rozgrywkach Fed Cup, zaś w latach 1988 i 1998 zdobyła trzy medale olimpijskie – w Seulu srebro w grze podwójnej, w Atlancie zaś brąz w grze pojedynczej i srebro w podwójnej. W 1990 roku była notowana jako najlepsza tenisistka na świecie.

Ivan Lendl, tak jak Navrátilova, także został obywatelem amerykańskim, ale już pod koniec kariery. Największe sukcesy osiągnął jako zawodnik czechosłowacki. Były one bardzo liczne. Ośmiokrotnie Lendl zwyciężył w turniejach wielkoszlemowych (2 razy w Australii, po 3 razy we Francji i USA), przy czym nigdy nie udało mu się odnieść sukcesu na trawiastych kortach Wimbledonu, gdzie dwukrotnie przegrał w finale. Z kolegami z ekipy czechosłowackiej zwyciężył też w Pucharze Davisa (1980), najbardziej prestiżowym turnieju męskich drużyn narodowych. Przez dwa ostatnie lata kariery, w latach 1992-1994, reprezentował Stany Zjednoczone.

Nieco mniejsze sukcesy odnosił inny wielki czechosłowacki tenisista, Jan Kodeš. Trzykrotnie odniósł zwycięstwa w turniejach Wielkiego Szlema – w 1970 i 1971 roku był bezkonkurencyjny na kortach im. Rolanda Garossa w Paryżu, zaś w 1973 roku nie miał sobie równych w Wimbledonie. Warto dodać, że w 1977 wystąpił w finale debla we French Open w parze z Wojciechem Fibakiem. Para czechosłowacko-polska przegrała jednak z nie należącymi do grona artystów rakiety Meksykaniem Guttierezem i Amerykaninem Gottfriedem.

 

Kajakarstwo, wioślarstwo

Reprezentanci Czechosłowacji i Czech od zawsze należeli do światowej czołówki w kajakarstwie. Dość powiedzieć, że w olimpijskiej klasyfikacji wszechczasów, obejmującej wszystkie konkurencje kajakowe (slalomy, sprinty) rozgrywane od IO w Berlinie w 1936, kiedy to po raz pierwszy kajaki weszły do programu igrzysk, zawodnicy czechosłowaccy i czescy zdobyli  łącznie 21 medali, z czego 12 dla Czechosłowacji i 9 dla Czech. Równie doskonale radzili sobie i radzą na rozgrywanych co dwa lata (slalomowe od 1949; sprinty od 1938) mistrzostwach świata, na których zdobyli już łącznie 158 medali w slalomach i 78 krążków w sprintach. Duże sukcesy reprezentanci Czechosłowacji i Czech odnosili i odnoszą także w wioślarstwie (np. złote medale IO w 1952, 1960).

Do najlepszych czeskich kajakarzy zaliczyć należy Štěpánkę Hilgertovą, złotą medalistkę w slalomie z Atlanty (1996) i Sydney (2000), zdobywczynię 10 medali MŚ Martina Doktora, specjalistę od sprintów, dwukrotnego złotego medalistę IO w Atlancie i multimedalistę MŚ oraz Lukaša Pollerta, wyspecjalizowanego w slalomach złotego medalistę z Barcelony (1992) i srebrnego z Atlanty.

 

Indywidualne sporty zimowe

Reprezentanci Czechosłowacji i Czech mają też na swoim koncie liczne sukcesy w sportach zimowych.

Zacząć wypada od łyżwiarstwa szybkiego, bowiem w tej dyscyplinie sportu Czechy doczekały się niekwestionowanej gwiazdy światowego formatu. Mowa o Martinie Sablikovej, jednej z najlepszych obecnie łyżwiarek szybkich. Dwudziestotrzyletnia zawodniczka największy sukces w karierze osiągnęła na IO w Vancouver w 2010 roku, gdzie zdobyła trzy medale – dwa złote (3000 i 5000 m) oraz brązowy (1500 m). Mimo młodego wieku jest też już multimedalistką mistrzostw świata, na których wywalczyła dotychczas 8 krążków, w tym aż 6 złotych (m.in. w 2009 i 2010 Sabliková została mistrzynią świata w wieloboju) oraz po jednym srebrnym i brązowym. W 2010 roku Sabliková uhonorowana została Nagrodą im. Oscara Mathisena, przyznawaną najlepszemu łyżwiarzowi szybkiemu świata w danym roku. Została także wybrana najlepszym sportowcem Czech.

Wprawdzie zawodnicy czechosłowaccy nie odnosili takich sukcesów jak Sablikova w łyżwiarstwie szybkim, to należeli do światowej czołówki w łyżwiarstwie figurowym. Pierwszym znanym i utytułowanym czechosłowackim łyżwiarzem figurowym był Słowak, Karol Divin, który na IO w Squaw Valley w 1960 wywalczył srebrny medal. Krążek z tego samego kruszcu wywalczył na MŚ dwa lata później, zaś w 1964 był trzeci na MŚ i czwarty na IO w Innsbrucku. Nie mniejsze sukcesy mogła osiągnąć Hana Mašková, zdobywczyni brązu na IO 1968 w Grenoble i dwóch medali MŚ (1967, 1968), ale w wieku zaledwie 23 lat, w 1972 roku, zginęła w wypadku samochodowym we Francji. Młodo zmarł także Ondrej Nepela, rodak Divina, jeden z najwybitniejszych łyżwiarzy figurowych w historii i najbardziej utytułowany reprezentant Czechosłowacji w tej dyscyplinie sportu. Nepela zdominował światowe lodowiska na przełomie lat 60. i 70. W latach 1968-1973 nie schodził z podiów MŚ, zdobywając dwa srebrne i trzy złote medale, zaś w 1972 zdobył złoto na IO w Sapporo. Ponadto do swego medalowego dorobku dołożył 8 medali mistrzostw Europy (w tym 5 złotych), które zdobył w ciągu ośmiu lat (1965-1973). Po zakończeniu kariery sportowej występował w komercyjnych spektaklach jazdy figurowej na lodzie oraz został trenerem. Zmarł w wieku 38 lat, w 1989 roku, w wyniku powikłań związanych z AIDS. Był pierwszym światowej sławy sportowcem, który zmarł w związku z tą chorobą. W 2000 roku został wybrany słowackim sportowcem stulecia.

Spośród uprawiających narciarstwo alpejskie na uwagę zasługuje Šárka Záhrobská, specjalistka slalomu, brązowa medalistka IO w Vancouver w 2010. Młoda narciarka ma na swym koncie także trzy medale MŚ, wszystkie wywalczone w slalomie. Brązowy z Bormio (2005), złoty z Are (2007) i srebrny z Val d’Isere (2009).

Spośród narciarzy klasycznych na wyróżnienie zasługuje występująca na różnych dystansach biegaczka Kateřina Neumannová, sześciokrotna medalistka olimpijska (złoto i srebro w Turynie, 2006; dwa srebra w Salt Lake City w 2002; srebro i brąz w Nagano, 1998) i pięciokrotna medalistka mistrzostw świata (złoto na 10 km w 2005 i 2007, odpowiednio Oberstdorfie i Sapporo).

Do narciarstwa klasycznego zalicza się także skoki narciarskie. To jeden z tych sportów zimowych, w których reprezentanci Czech (i Czechosłowacji) odnieśli najwięcej sukcesów, a skoczkowie tacy jak Jiři Raška, Pavel Ploc i Jiři Parma należą do najlepszych czeskich zawodników w historii tej dyscypliny sportu. Nie powinno się też zapominać o Karelu Kodejsce, Jaroslavie Sakali oraz Jakubie Jandzie. Pierwsze sukcesy w skokach narciarskich reprezentanci Czechosłowacji zaczęli odnosić już w okresie międzywojnia, bowiem Rudolf Burkert zdobył na IO w Sankt Moritz (1928) medal brązowy, a na MŚ w 1927 (Cortina d’Ampezzo) i 1933 (Innsbruck) wywalczył, odpowiednio, złoto i srebro. Na następne zwycięstwa czechosłowackich skoczków przyszło czekać do lat 60, kiedy to rozbłysnął talent Jiřiego Raški. Podczas IO w Grenoble w 1968 wywalczył dwa medale, złoty na dużej skoczni, a srebrny na skoczni normalnej. Do tego dorobku dodał srebro z dużej skoczni z MŚ 1970 (Vysoké Tatry) i brąz z MŚ w lotach z 1972 (Planica) oraz trzy miejsca na podium prestiżowego Turnieju Czterech Skoczni (drugi w sezonach 1967/68 i 68/69, pierwszy w sezonie 1970/71). Nieco później, bo w latach 1973 i 1975 Karel Kodejska zdobył medale, odpowiednio brązowy i srebrny, MŚ w lotach. Ale renesans czechosłowackich (i czeskich) skoków to lata 80. i początek 90. W 1983 Pavel Ploc wywalczył srebro na MŚ w lotach narciarskich, a w 1984 był trzeci na IO w Sarajewie na dużej skoczni. W tym samym roku na MŚ razem z kolegami z drużyny, w tym Jiřim Parmą, wywalczył medal brązowy (duża skocznia). Na następnych igrzyskach, w Calgary (1988), był drugi na skoczni normalnej. W tym samym konkursie Jiři Malec zajął trzecie miejsce. Rok później podczas MŚ w Lahti Ploc wywalczył w drużynie (m.in. z Jiřim Parmą) brąz na dużej skoczni. Ponadto w sezonie 1983/1984 zajął trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Jeśli zaś chodzi o wspomnianego Parmę, najbardziej obok Raški i Ploca utytułowanego czeskiego skoczka, to ma na swym koncie złoto z MŚ w Oberstdorfie (1987, skocznia normalna, indywidualnie) i brąz z IO w Albertville (1992, skocznia normalna, drużynowo), a także dwa brązy i srebro (Falun, 1993) wywalczone drużynowo na MŚ w latach 1984, 1989 i 1993. Co więcej, w latach 1983-1988 plasował się w pierwszej dziesiątce klasyfikacji PŚ. Jaroslav Sakala, kolega Parmy z drużyn z IO w Albertville (1992) i MŚ w Falun (1993) ma też na koncie brąz z indywidualnego konkursu na normalnej skoczni w Falun oraz złoto z MŚ w lotach (1994, Planica). Jakub Janda szczyt formy osiągnął w latach 2005-2006. W 2005 roku wywalczył dwa medale na MŚ w Oberstdorfie (brąz na dużej skoczni, srebro na normalnej), wygrał Turniej Czterech Skoczni (jedyny Czech obok Raški, któremu udało się tego dokonać) oraz, co najważniejsze, na mecie sezonu 2005/2006 sięgnął po Kryształową Kulę, nagrodę dla najlepszego skoczka Pucharu Świata.

 

Inne dyscypliny

Na koniec wspomnieć należy o dwóch ważnych sportowych wydarzeniach, które co roku mają miejsce w Pardubicach. Pierwszą jest rozgrywany od 1929 turniej żużlowy „Zlatá Přiba”, gromadzący najlepszych specjalistów „czarnego sportu”, a drugim gonitwa przeszkodowa „Wielka Pardubicka” („Velká pardubická”), jedna z najbardziej prestiżowych (rozgrywana od 1874 roku) i najstarszych gonitw na świecie. Rekordzistą pod względem zwycięstw w „Wielkiej Pardubickiej” jest aktywny po dziś dzień czeski dżokej, Josef Váňa, jej siedmiokrotny triumfator.

Nawiązując do żużla, należy zauważyć, że wprawdzie Czechosłowacja i Czechy nigdy nie miały zawodników, którzy walczyliby o najwyższe laury w zawodach indywidualnych, to zawsze Czesi liczyli się jako drużyna. Stąd też między innymi pięć miejsc reprezentantów Czechosłowacji (4) i Czech (1, w 1999) na podium drużynowych MŚ na żużlu czy też cztery złote medale ME par na żużlu (rozgrywane od 2004 roku).

Reprezentanci Czechosłowacji należeli, a reprezentanci Czech należą także do światowej czołówki w strzelectwie.

 

Źródło: Wikipedia / olympic.org / sports-reference.com

Zdjęcie na dziś

Sabinov (północno-wschodnia Słowacja), tablica upamiętniająca odbywające się w mieście zdjęcia do filmu „Sklep przy głównej ulicy”, nakręconego na podstawie noweli Ladislava Grosmana o tym samym tytule. W filmie, który zdobył Oskara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1966 r., główną rolę kobiecą zagrała polska aktorka Ida Kamińska, nominowana za swoją kreację do Oskara. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Jozef Kotulič, licencja: GNU FDL (http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License)
Sabinov (północno-wschodnia Słowacja), tablica upamiętniająca odbywające się w mieście zdjęcia do filmu „Sklep przy głównej ulicy”, nakręconego na podstawie noweli Ladislava Grosmana o tym samym tytule. W filmie, który zdobył Oskara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego w 1966 r., główną rolę kobiecą zagrała polska aktorka Ida Kamińska, nominowana za swoją kreację do Oskara. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Jozef Kotulič, licencja: GNU FDL (http://pl.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License)

Czy wiesz, że...

  • Jára Cimrman, jeden z najwybitniejszych Czechów w historii, jest postacią fikcyjną?

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...