Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Zjazd ludów Azji Środkowej na Węgrzech

W miniony weekend w miejscowości Bugac (120 km na południe od Budapesztu, komitat Bács-Kiskun) odbył się Wielki Kurultáj – zjazd przedstawicieli ludów Azji Środkowej. Głównym organizatorem wydarzenia był węgierski antropolog Zsolt András Bíró.

Bíró jest zwolennikiem teorii, wedle której Madziarzy, przodkowie Węgrów, byli bliżej spokrewnieni z ludami Azji Środkowej niż z Finami i Estami, dwoma innymi europejskimi ludami zaliczanymi do ludów ugro-fińskich, z którymi – pod względem kulturowym i lingwistycznym – łączyło i łączy Madziarów wielu naukowców, zwłaszcza od II połowy XIX wieku. Wciąż jednak wśród węgierskich naukowców żywa jest również wcześniej powszechna pośród węgierskich elit teoria, wedle której Węgrzy są bliżej spokrewnieni z ludami środkowoazjatyckimi, w tym z ludami pochodzenia tureckiego (turanizm). Zsolt András Bíró jest jednym ze zwolenników tej teorii. Wskazuje m.in. na podobieństwa genetyczne między współczesnymi Węgrami a przedstawicielami zamieszkującego Kazachstan (okolice miasta Kostanaj) ludu noszącego nazwę Madziarów (Madjar). Antropolog, naukowiec Węgierskiego Muzeum Nauk Przyrodniczych, wykonał w tym zakresie badania, których wyniki opublikował w czasopiśmie „American Journal of Physical Anthropology” (lipiec 2009). Od 2007 roku Bíró uczestniczył w organizowanym w Kazachstanie zjeździe ludów Azji Środkowej pod nazwą Kurultáj, a w tym roku po raz pierwszy zorganizował taki zjazd na Węgrzech. Wzięli w nim udział Węgrzy, Kazachowie, Turcy, Azerowie, Uzbekowie, Azerowie, Kirgizi, Turkmeni, Ujgurowie, Baszkirzy, Tatarzy, Balkarzy, Czeczeni, Gagauzi, Jakuci, Czuwasze, Karakałpacy, Dagestańczycy, Buriaci i Tuwińcy.

Madziarzy rzeczywiście wywodzą się ze środkowoazjatyckich stepów. Tam ukształtowała się ich wspólnota plemienna – zapewne w otoczeniu zamieszkiwanym przez wiele innych ludów, spośród których wywodzą się i dzisiejsi mieszkańcy Azji Środkowej – i stamtąd też przed wiekami wyruszyli w wędrówkę na zachód, ku kotlinie Panońskiej, gdzie zaczęli osiedlać się na przełomie IX i X wieku naszej ery. Wywodzący się również z tych terenów Finowie i Estowie do pewnego momentu przebyli podobną drogę, ale w chwili, gdy Madziarzy skierowali się ku południowemu zachodowi, ku zakolu Wołgi i dalej, te ludy udały się na północny zachód. Wiele więc wskazuje na to, że Madziarzy – a więc i Węgrzy – są w spokrewnieni zarówno z ludami ugrofińskimi, jak i z tureckimi, z tym że w innym stopniu.

Podczas zjazdu odbywały się pokazy folklorystyczne, pokazy władania tradycyjną bronią ludów środkowoazjatycki oraz wykłady na ich temat. Delegacja uczestników zjazdu odwiedziła też węgierski parlament.

Nie obyło się bez zgrzytu. W zjeździe wziął udział węgierski zespół muzyczny Karpátia, którego członkowie nie kryją swoich nacjonalistycznych poglądów. Jeden z nich ze sceny wykrzykiwał hasła o takich treściach. Zachowanie to skrytykował na łamach uznawanego za zbliżony do rządu dziennika „Magyar Hirap” publicysta Gergely Huth, według którego tak ciekawe i budujące wydarzenie jak zjazd, pozwalające Węgrom zapoznać się z najdawniejszą historią swojego narodu, nie powinno być psute przez osoby, których poglądy należą „do najprymitywniejszego nurtu węgierskiej skrajnej prawicy”.

Źródło: budapestsun.hu / politics.hu / Wikipedia / „Historia Węgier”, Wacław Felczak, Ossolineum

Zdjęcie na dziś

Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com
Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • jedynym koniem wyścigowym, który przez całą swoją karierę nigdy nie przegrał była wyhodowana na Węgrzech klacz pełnej krwi angielskiej o imieniu Kincsem, która na przełomie lat 70. i 80. XIX. wieku wygrała wszystkie 54 wyścigi, w których wzięła...

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...