Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Wieczór z twórczością Sándora Máraiego w Dniu Kultury Węgierskiej

Źródło: Murmel salford / Wikimedia Commons; Licencje: Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0. / Creative Commons Uznanie autorstwa – na tych samych warunkach 2.5 zlokalizowana, 2.0 zlokalizowana oraz 1.0 zlokalizowana; Adresy licencji: http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.pl / http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/deed.pl

Jutro, 22 stycznia – w Dniu Kultury Węgierskiej – o godz. 18, w Centrum Informacji im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego (ul. Czerniakowska 178A) w Warszawie (działającego w ramach biblioteki publicznej dzielnicy Śródmieście) odbędzie się wieczór poświęcony twórczości Sándora Máraiego.

Organizatorami wydarzenia są Węgierski Instytut Kultury w Warszawie, Spółdzielnia Wydawnicza „CZYTELNIK” oraz Centrum Informacji im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego

W programie wydarzenia znajdują się otwarcie wystawy grafiki László Miklosovitsa pt. „Hommage á Sándor Márai” („Hołd dla Sándora Máraiego”) oraz prezentacja dwóch książek węgierskiego prozaika: „Sądu w Canudos” (w przekładzie Ireny Makarewicz) i „Znieważonych” (w przekładzie Teresy Worowskiej). Podczas wieczoru odbędzie się spotkanie z udziałem artysty i obu tłumaczek.

Organizatorzy zachęcają osoby zainteresowane uczestnictwem w spotkaniu o przyniesienie ze sobą ulubionych cytatów z książek Sándora Máraiego.

Wydarzenie odbędzie się w ramach Dnia Kultury Węgierskiej, przypadającego na 22 lutego, obchodzonego w rocznicę powstania hymnu Węgier („Himnusz”, zaczynający się od słów „Isten, áldd meg a magyart...”). Jego słowa miały wyjść spod pióra poety i działacza politycznego Ferenca Kölcseya właśnie 22 stycznia (1823 roku). Wkrótce potem muzykę do nich napisał uznany kompozytor operowy, Ferenc Erkel.

 

22 stycznia (wtorek) 2013 r., godz. 18.00

Centrum Informacji im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego

ul. Czerniakowska 178A, Warszawa

 

Sándor Márai urodził się w 1900 roku w Koszycach (wówczas noszących węgierską nazwę Kassa) w rodzinie o korzeniach niemiecko-węgierskich. Jako młodzieniec studiował w Budapeszcie, Lipsku, Frankfurcie nad Menem i Berlinie. Przez kilka lat mieszkał w Paryżu, będąc współpracownikiem niemieckiej prasy, by w 1928 osiedlić się w Budapeszcie. Zyskał uznanie czytelników i krytyki, stając się jednym z najbardziej cenionych powieściopisarzy, eseistów i publicystów węgierskiego międzywojnia. Wydał wówczas takie powieści, jak „Pierwsza miłość” (Bebi, vagy az elso szelesem; 1928), „Zbuntowani” (Zendülők; 1930), „Wyspa" (A sziget; 1934) czy „Wyznania patrycjusza” (Egy polgár vallomásai; 1934). Niechętny zaangażowaniu Węgier w II wojnę światową po stronie III Rzeszy, w trakcie II wojny żył na uboczu świata polityki i oficjalnej sztuki. W latach wojny opublikował dwie kolejne słynne powieści: „Występ gościnny w Bolzano” (Vendégjáték Bolzanóban; 1940), „Sindbad powraca do domu” (Szindbád hazamegy; 1940) czy „Żar” (A gyertyák csonkig égnek; 1942), również ciepło przyjęte przez czytelników.

Po upadku Budapesztu, zajęciu Węgier przez Armię Czerwoną i zdominowaniu władz przez komunistów, Márai znalazł się na cenzurowanym, był powiem postrzegany jako jeden z luminarzy doby międzywojnia, a tych w powojennych Węgrzech postrzegano jako wrogów klasowych. Rozgoryczony sytuacją w kraju, gdzie zakazano mu publikacji i gdzie poddawany był niesprawiedliwej krytyce, pisarz udał się więc na emigrację. Najpierw, w 1948 roku, osiedlił się w Neapolu. Potem mieszkał w Nowym Jorku i Salerno, by w 1980 roku ostatecznie osiąść w kalifornijskim San Diego. Nadal poświęcał się pracy literackiej – w latach emigracyjnych napisał m.in. „Pokój na Itace” („Béke Ithákaban”; 1952), „Krew świętego Januarego” („San Gennaro vere”; 1957), „Ziemia! Ziemia!…” („Föld, föld!…”; 1972) oraz monumentalny, wielotomowy „Dziennik”, wydawany sukcesywnie od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych, a pisany od połowy lat czterdziestych.

Kondycja psychiczna pisarza uległa znacznemu pogorszeniu po śmierci żony Loli (zmarła na raka w 1986 roku) i przedwczesnym zgonie adoptowanego syna  Jánosa (1987). 22 lutego 1989 roku odebrał sobie życie strzałem z pistoletu w głowę.

W 1990 roku, już po upadku komunizmu na Węgrzech, Sándor Márai otrzymał pośmiertnie państwową nagrodę literacką im. Lajosa Kossutha, jedną z najbardziej cenionych węgierskich nagród literackich.

Źródło: Węgierski Instytut Kultury w Warszawie / Wikipedia

Zdjęcie na dziś

Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com
Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • jeden z najsłynniejszych w historii fałszerzy obrazów, Elmyr de Hory (właśc. Elmér Hoffmann, 1905-1974) pochodził z Węgier?

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...