Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

72. rocznica powstania Pierwszej Republiki Słowackiej

Ksiądz Jozef Tiso, żródło: Wikimedia Commons

14 marca 1939 r. powstała Pierwsza Republika Słowacka. Nadejście 72. rocznicy tego wydarzenia ożywiło na Słowacji dyskusję o słowackim państwie z czasów II wojny światowej.

Tzw. Republika Proboszczów, kierowana przez księdza katolickiego Jozefa Tiso, była satelitą Trzeciej Rzeszy. Jej ustrój określany jest jakom klerofaszyzm. Władze Republiki były odpowiedzialne m.in. za wprowadzenie antysemickiego ustawodawstwa i deportacje ludności żydowskiej do obozów koncentracyjnych. Rząd Tisy stał u boku hitlerowców nawet w czasie Słowackiego Powstania Narodowego, podczas którego niepodległościowe siły słowackie wystąpiły przeciw Niemcom. Pierwsza Republika była jednak również pierwszym w historii niepodległym (choć marionetkowym) państwem słowackim, dlatego jej dzieje są ciągle na Słowacji powodem kontrowersji i podlegają różnym ocenom.

Na Słowacji znajduje się wiele tablic upamiętniających księdza Tiso. W miasteczku Čakajovce w zachodniej Słowacji znajduje się nawet jego pomnik. W mieście Rajec, w regionie Żyliny, zaczęto odlewać popiersie Ferdinanda Ďurčanský’ego, członka rządu Tisy i jednego z autorów antyżydowskich ustaw. W Koszycach ma natomiast stanąć popiersie Jánosa Esterházy’ego, polityka węgierskiej mniejszości i posła na sejm Pierwszej Republiki. Esterházy miał antysemickie poglądy, ale, jako jedyny, głosował przeciw deportacjom Żydów. Otwarcie opowiadał się za zajęciem południowych ziem słowackich przez Węgry.

Kojarzący się jednoznacznie z Pierwszą Republiką równoramienny podwójny krzyż, będący znakiem Hlinkowej Gwardii (słow. Hlinkova garda), młodzieżowej faszystowskiej bojówki z czasów Pierwszej Republiki, został umieszczony na tarczy statuy Świętopełka, otwartej w czerwcu ubiegłego roku przed zamkiem w Bratysławie. Po gwałtownych sporach przeciwników i obrońców pomnika postanowiono zasłonić znak.

 

Źródło: własne / sme.sk

Zdjęcie na dziś

Tablica na Ulicy Preszburskiej w Paryżu, której nazwa pochodzi od dawnej nazwy Bratysławy i została ustanowiona w 1864 r. w celu upamiętnienia pokoju w Preszburgu z 1805 r. Ulica otacza półkolem, od strony południowo-zachodniej, plac Charles‘a de Gaulle‘a, na którym stoi paryski Łuk Triumfalny; źródło: wyszehrad.com
Tablica na Ulicy Preszburskiej w Paryżu, której nazwa pochodzi od dawnej nazwy Bratysławy i została ustanowiona w 1864 r. w celu upamiętnienia pokoju w Preszburgu z 1805 r. Ulica otacza półkolem, od strony południowo-zachodniej, plac Charles‘a de Gaulle‘a, na którym stoi paryski Łuk Triumfalny; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • polskie wyrażenie "Raz na ruski rok", określające rzadkość jakiegoś zjawiska, po słowacku brzmi: "Raz na węgierski rok" (słow.raz za uhorský rok).

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...