Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Postaci historyczne - Słowacja

Ján Bahýľ (1856 – 1915) – słowacki konstruktor i wynalazca, oficer armii austro-węgierskiej, zajmował się przede wszystkim technicznymi ulepszeniami dla potrzeb wojska. Skonstruował m.in. śmigłowiec z silnikiem benzynowym, pojazd opancerzony z silnikiem parowym i windę w zamku w Bratysławie.

 

 Štefan Banič (1870 – 1841) słowacki wynalazca, twórca spadochronu. Nie mogąc znaleźć pracy na Słowacji, Banič postanowił wyjechać do Stanów Zjednoczonych. Pracował tam jako górnik i murarz, w wolnym czasie zajmując się majsterkowaniem. W 1913 r. był świadkiem wypadku lotniczego. Wydarzenie to na tyle go poruszyło, że postanowił wymyślić urządzenie, które pozwoli osobom podróżującym samolotami na uratowanie życia w przypadku awarii. W ten sposób powstał spadochron, który słowacki wynalazca zaprezentował przedstawicielom amerykańskiej armii skacząc z kilkunastopiętrowego wieżowca. Próba była udana, a Amerykanie zdecydowali się odkupić od Baniča patent. W latach 20., po uzyskaniu przez Czechosłowację niepodległości, Banič wrócił na Słowację, gdzie spędził resztę życia.

 

Jozef Murgaš (1864-1929) - słowacki ksiądz, malarz i wynalazca, jeden z pierwszych konstruktorów radiotelegrafu.

Urodzony na Słowacji uczył się w seminariach duchownych Bratysławie i w Ostrzyhomiu (Estergom), następnie studiował malarstwo w Budapeszcie i Monachium. W 1888 r. został wyświęcony na księdza i posługę kapłańską łączył z działalnością artystyczną. W roku 1896 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i osiedlił się w miejscowości Wilkes Barr, w stanie Pensylwania, gdzie mieszkała duża społeczność składająca się ze słowackich imigrantów. Murgas zorganizował życie tamtejszej parafii,  a jednocześnie zajmował się malarstwem oraz doświadczeniami z zakresu elektrotechnologii, którą zainteresował się już podczas studiów w Ostrzyhomiu. W wyniku swych badań skonstruował m.in. urządzenie umożliwiające bezprzewodowe przesyłanie dźwięku,  stając się jednym z pionierów badań nad telegrafią bezprzewodową. Kilka z wymyślonych przez siebie urządzeń Murgas opatentował (m.in. wykrywacz fal elektromagnetycznych, transformator elektryczny). Ponadto zajmował się botaniką i zgromadził duże zbiory motyli i roślin.

W okresie I wojny światowej, popularyzował w Ameryce ideę utworzenia państwa czechosłowackiego. Po uzyskaniu przez Czechosłowację niepodległości wrócił do kraju, chcąc podjąć pracę w jednej z wyższych szkół. Nie udało mu się to jednak, dlatego też wrócił do Wilkes Barr, gdzie zmarł.

 

Anton Bernolák (1762 – 1813) – słowacki językoznawca, leksykolog i działacz kulturalny, ksiądz katolicki., twórca pierwszej kodyfikacji języka słowackiego, tzw. kodyfikacji bernolakowskiej.

Studiował w Bratysławie, Trnawie i Wiedniu. Rozpoczęte w stolicy monarchii studia teologiczne kontynuował w seminarium katolickim w Bratysławie (wówczas Preszburgu), utworzonym w 1784 r. na mocy rozporządzenia cesarza Józefa II.

W 1787r. dokonał pierwszej kodyfikacji języka słowackiego (kodyfikacja bernolakowska), opierając się na narzeczach używanych w południowo-zachodniej Słowacji. Wydał wówczas, napisaną przy współpracy z innymi studentami seminarium, pracę Dissertatio philologico-critica de literis Slavorum („Rozprawa filologiczno-krytyczna o literach Słowaków”), w której znajdowało się uzasadnienie potrzeby kodyfikacji słowaczyzny. Praca zawierała także suplement w postaci podręcznika ortograficznego i słownika. Następnymi ważnymi dla kodyfikacji słowackiego pracami A. Bernoláka były: Grammatica Slavica („Gramatyka Słowacka”,1790) – podręcznik gramatyczny oraz Etymologia vocum Slovarum („Etymologia Słów Słowackich”, 1791) – podręcznik etymologiczny. Jedną z najważniejszych reguł pisowni wprowadzonych przez Bernolda było prawidło: „Pisz, jak usłyszysz”.

Kodyfikacja bernolakowska nie była pełnym sukcesem. Wariant języka unormowany w 1787 r. nie przyjął w całej Słowacji. Ciągle używane były nieskodyfikowane warianty języka słowackiego oraz, zwłaszcza wśród protestantów, słowakizowany wariant czeskiego, tzw. starosłowacki. Tzw. bernolakowszczyzna była jednak używana przez niektórych autorów jako język literacki przez całą pierwszą połowę XIX w., propagowało ją zwłaszcza, utworzone w Trnawie w 1792 r. Słowackiego Towarzystwa Naukowego (Slovenské učené tovarišstvo).

Po ukończeniu seminarium A. Bernolák był kapłanem w położonym niedaleko Bratysławy Čeklisi (obecnie Bernolakowo), następnie pełnił funkcję sekretarza w archidiecezji w Trnawie. W 1797 r. został proboszczem w miejscowości Nowe Zamki, na południu Słowacji, gdzie zmarł.

 

Ferdinand Daučík (1910 – 1986) – słowacki piłkarz i trener. Trenował m.in. drużyny Slovana Bratysława, FC Barcelony, Athletic Bilbao, Betisu i FC Sewilla, Atletico Madryt i Espanyolu Barcelona.

Przed wojną grał w drużynie CSSK Bratysława i w Slavii Praga, której był kapitanem i z którą w 1938 r. zdobył Puchar Środkowoeuropejski (Mitropa Cup). Z drużyną Czechosłowacji dotarł do ćwierćfinału mundialu we Francji w 1938 r.

W czasie II wojny światowej rozpoczął karierę trenerską: trenował Slovan Bratysława i słowacką drużynę narodową. Po wojnie przez krótki czas był szkoleniowcem reprezentacji Czechosłowacji i ponownie Slovana, po czym wyjechał na Zachód. Tam został trenerem drużyny Hungarii, złożonej z zawodników, którzy wyemigrowali na Zachód z państw komunistycznych Europy Środkowej. Po rozegraniu kilku sparingów z drużynami hiszpańskimi, wraz z piłkarzem Hungarii i swoim szwagrem, Ladislavem (Laszlö) Kubalą, otrzymał ofertę przejścia do FC Barcelona.

Jego początki w katalońskim klubie były trudne, ponieważ próbował wprowadzić w nim innowacje taktyczne, co kończyło się czasem wysokimi porażkami, np. w 0-6 w meczu z Espanyolem Barcelona. Wkrótce jednak Daučík zaczął osiągać lepsze wyniki: wygrał dwukrotnie ligę hiszpańską i trzy razy zdobył Puchar Hiszpanii. Wiele z tych zwycięstw było zasługą również świetnie grającego Kubali, który stał się legendą klubu.

Szczególnie obfity w sukcesy był sezon 1951/1952, kiedy Barcelona, oprócz zwycięstw w lidze i pucharze, zdobyła także Puchar Łaciński (Copa Latina), Puchar Eva Duarte i Puchar Martini Rossi. Dzięki tym zwycięstwom FC Barcelonę nazywano wówczas „Drużyną Pięciu Pucharów” (kat. Barça de les Cinc Copes).

W dalszej karierze Daučík trenował wiele innych klubów: Athletic Bilbao, FC Porto, Atletico Madryt, FC Sewilla i Betis Sewilla, Real Saragossa, Espanyol Barcelona. Udało mu się jeszcze jeden raz zwyciężyć w lidze (w 1956 r. z Athletic Bilbao) i 3 razy w Pucharze Hiszpanii (z Athletic Bilbao w 1954 i 1955 r. oraz z Realem Saragossa w 1966 r.). Karierę trenerską zakończył w 1977 r. w madryckim Club Deportivo Colonia Moscardó, występującym w trzeciej lidze.

Syn Ferdinanda Daučíka - Janko - był piłkarzem, występował w latach 1962-1964 w Realu Madryt.

 

Vladimír Dzurilla (1942 – 1995) – słowacki bramkarz hokejowy. legenda czechosłowackiego hokeja na lodzie. Wśród słowackich hokeistów jest rekordzistą w liczbie zdobytych medali dużych turniejów międzynarodowych. Wygrał plebiscyt na najlepszego słowackiego hokeistę XX wieku.

W klubowej karierze był bramkarzem Kovosmaltu Petrarka, Slovana Bratysława, Zetora Brno (obecnie Kometa Brno),  Augsburger EV i SC Riessersee.

Z Czechosłowacją wziął udział w 13 turniejach najwyższej rangi: w dziesięciu mistrzostwach świata i w trzech zimowych igrzyskach olimpijskich. Ze wszystkich tych zawodów przywoził medale. Zdobył 1 srebrny (w 1968 r. w Grenoble) i 2 brązowe (w 1964 r. w Innsbrucku i w 1972 r. w Sapporo) medale olimpijskie oraz 3 złote (w latach: 1972, 1976, 1977), 3 srebrne (1961, 1965, 1966) i 4 brązowe (1963, 1964, 1969, 1970) medale mistrzostw świata. Dwukrotnie znalazł się w drużynie gwiazd mistrzostw świata (w 1956 i w 1969 r.). Zdobył również drugie miejsce w rozgrywkach Pucharu Kanadyjskiego (turniej sześciu najsilniejszych drużyn świata) w 1976 r. Z tego turnieju pochodzi jego najbardziej znany wyczyn: obrona 29 strzałów w wygranym przez Czechosłowację 1-0 meczu z późniejszym triumfatorem - Kanadą.

Od 1998 r. jest członkiem Hali Sław Hokeja Międzynarodowej Fderacji Hokeja na Lodzie (IIHF), a od 2002 r. - Słowackiej Hali Sław Hokeja.

 

Jozef Miloslav Hurban (1817 – 1888) – słowacki działacz społeczny i narodowy, publicysta, pisarz, duchowny ewangelicki, uczeń Jána Kollára, a następnie Ľudovíta Štúra.

Studiował w liceum bratysławskim, należał do organizacji Spoločnosť česko-slovanská. Był uczestnikiem słynnej wycieczki na Devín 24 kwietnia 1836 r., podczas której przybrał słowiańskie drugie imię Miloslav.

Razem z Ľudovitem Štúrem i Michalem Hodžą był autorem ogłoszonego w czasie Wiosny Ludów w maju 1848 r., pierwszego słowackiego programu politycznego „Żądania narodu słowackiego”  (słow. Žiadosti slovenského národa), w  którym domagano się autonomii dla Słowacji w ramach Królestwa Węgier. Następnie, ponownie z Ľ. Štúrem i M. Hodžą, przewodził utworzonej w 1848 r. w Wiedniu Słowackiej Radzie Narodowej – pierwszemu w historii politycznemu organowi słowackiemu, który przygotował nieudane antywęgierskie powstanie na ziemiach słowackich.

Brał udział w podjęciu decyzji o kodyfikacji języka słowackiego z 1843 (tzw. kodyfikacji szturowskiej) i w jej przeprowadzeniu. Należał również do grupy osób, którzy w 1852 r. zdecydowali o kolejnej reformie języka(tzw. reformie hodżowsko-hattalowskiej). Decyzji o przeprowadzeniu obu reform bronił w swojej publicystyce, polemizując ze zwolennikami tzw. starosłowackiego, skupionymi wokół J. Kollára.

Był jednym z autorów „Memorandum narodu słowackiego” (Memorandum národa slovenského), ogłoszonego w czerwcu 1861 podczas zjazdu słowackich działaczy narodowych w położonym w środkowej Słowacji mieście Martin. Dwa lata później należał do grupy działaczy narodowych, którzy otworzyli w Martinie Macierz Słowacką (Slovenská Matica).

Wniósł wiele w dorobek słowackiej literatury. Początkowo tworzył w tzw. biblijnej czeszczyźnie, jednak później zaczął używać nowej, skodyfikowanej formy słowackiego. Był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli słowackiej prozy romantycznej, pisał również poezje. W 1846 r. założył czasopismo literackie „Słowackie Punkty Widzenia” (Slovenské Pohľady).

Na jego cześć nadano w 1948 r. miastu Stará Ďala w południowej Słowacji nazwę Hurbanowo.

 

Ján Kollár (1793 – 1852) – polityk, językoznawca i pisarz słowackiego pochodzenia, od 1849 r. profesor archeologii słowiańskiej na Uniwersytecie w Wiedniu, ksiądz ewangelicki, działacz słowackiego i czeskiego, 19-wiecznego odrodzenia narodowego, zwolennik ścisłej współpracy i jedności językowej Czechów i Słowaków, a następnie zwolennik idei austroslawizmu (związania politycznych losów Słowacji i Czech z Austrią).

Studiował w Bańskiej Bystrzycy, Bratysławie i Jenie, był pastorem w Budapeszcie. Z powodu swojego silnego zaangażowania na rzecz idei panslawizmu nazywany jest „słowiańskim Herderem” (Johan Gottfried Herder, niemiecki filozof oświeceniowy, przepowiadał pojawienie się i rozkwit jednego wielkiego narodu słowiańskiego). W 1824 r. opublikował w języku czeskim zbiór liryczny „Córa Slawy” (Sláwy dcera), która stanowiła manifest jedności słowiańskiej.

Brał także żywy udział w dyskusji nad rozwojem języka słowackiego, będąc zwolennikiem tzw. starosłowackiego, który był w praktyce slowakizowaną wersją czeszczyzny opartą na pierwszym czeskim przekładzie Biblii z XVI wieku (tzw. Biblia Kralicka). W ramach wysiłków w celu zbliżenia języka słowackiego do czeszczyzny, wysunął koncepcję tzw. „wokalizowania”, tj. wprowadzania głoskowych zmian do słów czeskiego pochodzenia, aby nadać im słowacką formę. Ostro krytykował przeprowadzoną w latach 1843-1846, w duchu odrębności językowej słowaczyzny od języka czeskiego, drugą kodyfikację języka słowackiego (kodyfikacja szturowska).

Po wydarzeniach Wiosny Ludów został zaufanym rządu w Wiedniu do spraw słowackich. W 1849 r., doradził habsburskiemu ministrowi Alexandrowi Bachowi wprowadzenie słowakizowanej wersji języka czeskiego (starosłowackiego) do szkół i urzędów na Słowacji.

Był także pisarzem. Jego najważniejszym tekstem jest wspomniany wyżej zbiór wierszy Slávy dcera („Córa Sławy”; 1824, 1832) oraz O literárnej vzájomnosti medzi rozlčnými kmeňmi a nárečiami slovanského národ („O literackiej wzajemności między słowiańskimi plemionami i językami”; 1836/37), książka, w której dowodził pokrewieństwa między językami słowiańskimi. Zbierał i wydawał również słowackie pieśni ludowe, np. zbiór „Świeckie pieśni słowackiego ludu na Węgrzech”. 

 

Milan Ratislav Štefánik (1880 – 1919) – słowacki działacz, wojskowy, astronom i podróżnik, w czasie I wojny światowej uczestnik zagranicznego czechosłowackiego ruchu oporu i współpracownik T.G. Masarýka, z którym udało mu się przekonać polityków państw Ententy do pomysłu utworzenia wspólnego, czesko-słowackiego państwa.

W młodości studiował budownictwo i astronomię w Pradze i w Zurychu. Od 1904 mieszkał w Paryżu, gdzie udało mu się zdobyć pracę w Obserwatorium paryskim. Następnie pracował dla rządu francuskiego, zajmując się obserwacjami astronomicznymi (zwłaszcza zjawiskiem zaćmieni słońca) i meteorologicznymi. Brał udział w wielu ekspedycjach naukowych w Europie (gdzie zdobywał kilkakrotnie Mont Blanc) i na całym świecie (m.in. w Ekwadorze, Maroku, Australii, Nowej Zelandii, Haiti), w czasie których wykonywał również zdania dyplomatyczne.

W 1915 r. wrócił do Paryża. Rok później, razem z T.G. Masarýkiem i E. Benešem założył Czechosłowacką Radę Narodową – organ stojący na czele czechosłowackiego zagranicznego ruchu oporu, dążącego do niepodległości Czechosłowacji.

Od 1916 organizował armię czechosłowacką na uchodźctwie. W tym celu podróżował do Stanów Zjednoczonych, Włoch i Rosji. W październiku 1918 został ministrem spraw wojskowych utworzonego na emigracji przez Masarýka tymczasowego rządu Czechosłowacji. Dzięki swoim kontaktom i zdolnościom dyplomatycznym mocno przyczynił się do uznania władz czechosłowackich na emigracji przez aliantów zachodnich i do decyzji o utworzeniu niepodległego państwa czechosłowackiego.

Zginął w katastrofie lotniczej 4 maja 1919 r., podczas podróży z Włoch do Bratysławy. Jego samolot rozbił się obok wsi Ivanka nad Dunajem, kilkanaście kilometrów od Bratysławy. Przyczyna katastrofy nie została do końca wyjaśniona. Wersje brane pod uwagę to zła pogoda, awaria silnika lub zamach.

Imieniem M. R. Štefanika nazwano m.in. lotnisko pod Bratysławą (słow. Letisko M. R. Štefánika) i plac w Paryżu (fr. Place du Général Stefanik).

 

Ľudovít Štúr (1815 – 1856) – słowacki humanista, językoznawca, historyk i pisarz, ewangelicki duchowny. Jedna z najważniejszych postaci słowackiego odrodzenia narodowego w XIX wieku.

Podczas studiów w liceum ewangelickim w Bratysławie, jedynej ewangelickiej szkole na terenie ówczesnych Węgier, gdzie wykładano literaturę słowacką, Štúr założył wraz z kolegami organizację Spoločnosť česko-slovanská. Skupieni w niej młodzi Słowacy uczyli się dziejów swego narodu, historii innych narodów słowiańskich oraz ich języków. Ponadto wyruszali na wycieczki po rodzinnym kraju, aby lepiej poznawać jego kulturę. Jedna z takich wycieczek Stura i jego kompanów, na zamek Devín, na stałe zapisała się w dziejach słowackiego ruchu narodowego. Patriotyczne wycieczki na Devín odbywają się po dziś dzień w rocznicę wycieczki Stura, 24 kwietnia, a zamek jest jednym z symboli słowackiego odrodzenia nardowego. Od 1836 r., jako asystent wykładał historię literatury słowiańskiej w liceum w Bratysławie, a w latach 1838-1840 studiował lingwistykę, historię i filozofię na protestanckim Uniwersytecie w Halle. Po powrocie z Niemiec nadal pracował w liceum ewangelickim w Bratysławie, zajął się także działalnością publicystyczną i polityczną. W 1844 za tę działalność został usunięty z liceum przez węgierskie władze. W proteście przeciwko tej decyzji część jego uczniów opuściło szkołę i dokończyło naukę w ewangelickim liceum w Lewoczy.

Na niwie politycznej Štúr swoimi działaniami zwalczał proces madziaryzacji ludności Słowacji. W 1848 r. był jednym ze współorganizatorów Zjazdu Słowiańskiego w Pradze. Następnie należał do twórców, ogłoszonego w czasie Wiosny Ludów w maju 1848 r., pierwszego słowackiego programu politycznego „Żądania narodu słowackiego”  (słow. Žiadosti slovenského národa), w  którym naród słowacki określany był jako „budząca się po 900 latach snu, najstarsza nacja a Węgrzech”. Jednocześnie żądania, stawiane w imieniu narodu przez autorów programu (którzy sami siebie określali jako węgierscy patrioci) to autonomia w ramach monarchii, bez żądań niepodległości. We wrześniu 1848 r. powołał w Wiedniu, razem z  Jozefem Hurbanem i Michalem Hodžą Słowacką Radę Narodową – pierwszy w historii polityczny organ słowacki, który przygotował nieudane antywęgierskie powstanie na ziemiach słowackich. Rada wypowiedziała posłuszeństwo rządowi węgierskiemu i domagała się równych praw dla Słowaków i Węgrów. W związku z klęską rewolucji węgierskiej Wiedeń nie potrzebował kłopotać się o Słowaków i wysiłki Rady spełzły na niczym.

Wówczas, w okresie 1843 – 1846, współpracując m.in. z Jozefem Miloslavem Hurbanem i Michalem Hodžą, Štúr  dokonał drugiej w historii kodyfikacji języka słowackiego. Najważniejszymi pracami kodyfikacji były napisane przez Štúra „Słowackie narzecza lub potrzeba pisania w tym narzeczu” (w ówczesnym słowackim: Nárečja Slovenskuo alebo potreba písaňja v tomto nárečí) oraz „Nauka słowackiej mowy” (Nauka reči slovenskej). W wyniku tej tzw. kodyfikacji szturowskiej powstał wariant języka, który opierał się na dialektach ze środkowej Słowacji i ewoluował do współczesnego słowackiego. Taka forma słowackiego różniła się od wariantu powstałego po kodyfikacji A Bernoláka, opartej na dialektach południowo-zachodnich. Stanowiła także konkurencję dla wariantu zwanego „starosłowackim”, który był w praktyce słowakizowaną wersją języka czeskiego i w którym, od 1849 r., zaczęto redagować podręczniki szkolne dla uczniów na Słowacji.

W 1845 roku Štúr  założył pierwsze czasopismo publikujące po słowacku, „Słowackie wiadomości narodowe” (Slovenské národné nowiny),, które wychodziły razem z literackim dodatkiem „Orol tatranský”. Czasopismo to odegrało kluczową rolę w popularyzacji słowackiej literatury romantycznej, jego autorzy posługiwali się formą słowaczyzny skodyfikowaną przez Štúra. Dziełem Štúra było również powołanie do życia stowarzyszenie „Tatrin”, skupiającego działaczy kulturalnych, którego celem była ochrona i popularyzacja języka słowackiego i słowackiego dziedzictwa kulturalnego (działało w latach 1844-1848). Publikował nie tylko w języku słowackim, ale również w po czesku, niemiecku i polsku.

Štúr posiadał liberalne (w XIX-wiecznym rozumieniu) poglądy polityczno-społeczne, opowiadając się za zniesieniem poddaństwa i przywilejów szlachty, wolnością słowa i prasy. Kierował się również ideami romantyzmu, podkreślającymi znaczenie narodu i ludowości. W duchu romantyzmu chciał by język słowacki stał się spoiwem dla obu słowackich społeczności – katolickiej i protestanckiej (sam był protestantem), uważał bowiem, że tylko wówczas Słowacy będą na tyle licznym i bogatym w kulturalne dziedzictwo narodem, by oprzeć się madziaryzacji.

 

Jozef Tiso (1887 – 1947) – słowacki polityk i ksiądz katolicki, w latach 1939 – 1945 prezydent pierwszej Republiki Słowackiej, będącej satelitą III Rzeszy, od października 1938 do marca 1939 premier autonomicznego rządu słowackiego w ramach Republiki Czesko-Słowackiej.

Studiował w seminarium w Nitrze i na Uniwersytecie Pazmáneum w Wiedniu. Na początku I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej jako kapelan wojskowy. Po wojnie był proboszczem w mieście Banowce nad Bebrawą (słow. Bánovce nad Bebravou). W roku 1918 został członkiem Słowackiej Partii Ludowej (SLS), przekształconej w 1925 r. w Hlinkową Słowacką Partię Ludową (HSLS).

Jako członek HSĽS zyskał na znaczeniu po dyktacie monachijskim i utworzeniu Republiki Czesko-Słowackiej. 7. października 1938 r., po ogłoszeniu autonomii Słowacji, stanął na czele rządu autonomicznego. W marcu 1939 r., po rozmowie z Hitlerem, domagającym się oddzielenia się Słowacji od Czech, Tiso nakłonił słowacki parlament do proklamowania niepodległości Słowacji. W październiku 1939 objął urząd prezydenta Republiki Słowackiej (nazywanej Republiką proboszczów), w której wprowadzone zostały rządy quasi totalitarne.

W listopadzie 1939 r. po Arbitrażu Wiedeńskim, przyznającym Węgrom ziemie południowosłowackie, nakazał deportację części ludności żydowskiej na utracone tereny.

Za jego aprobatą od 1939 r. zaczęto wprowadzać na Słowacji antysemickie prawa, a w marcu 1942 r. rozpoczęto deportację ludności żydowskiej do obozów koncentracyjnych w Generalnym Gubernatorstwie (wstrzymaną po protestach biskupów słowackich i Watykanu, ale wszczętą ponownie w 1944 r.).

Po wybuchu antyniemieckiego Słowackiego Powstania Narodowego Tiso stał się całkowicie i bezpośrednio zależny od hitlerowców. Aprobował walkę oddziałów niemieckich z powstańcami i przyczynił się do niemieckich represji po upadku powstania. Swoją  służalczą postawę zaakcentował nadając odznaczenia niemieckim żołnierzom biorącym udział w tłumieniu powstania.

Pod koniec wojny zbiegł do Austrii, gdzie został aresztowany i przekazany nowym władzom Czechosłowacji.  15 kwietnia 1947 r. został skazany na karę śmierci i stracony trzy dni później w Bratysławie.

Zdjęcie na dziś

Tablica na Ulicy Preszburskiej w Paryżu, której nazwa pochodzi od dawnej nazwy Bratysławy i została ustanowiona w 1864 r. w celu upamiętnienia pokoju w Preszburgu z 1805 r. Ulica otacza półkolem, od strony południowo-zachodniej, plac Charles‘a de Gaulle‘a, na którym stoi paryski Łuk Triumfalny; źródło: wyszehrad.com
Tablica na Ulicy Preszburskiej w Paryżu, której nazwa pochodzi od dawnej nazwy Bratysławy i została ustanowiona w 1864 r. w celu upamiętnienia pokoju w Preszburgu z 1805 r. Ulica otacza półkolem, od strony południowo-zachodniej, plac Charles‘a de Gaulle‘a, na którym stoi paryski Łuk Triumfalny; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • Wynalazcą pierwszego spadochronu, który zaczął być aktywnie używany, był Štefan Banič, Słowak pochodzący ze Smolenic (zachodnia Słowacja). Swój wynalazek opatentował w USA w 1914 roku.

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...