Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Miasteczko Hajdúnánás z własną walutą

Statua Istvana Bocskaia na Pomniku Tysiąclecia w Budapeszcie (Plac Bohaterów); Źródło: Karelj / Wikimedia Commons; Domena publiczna

W miasteczku Hajdúnánás (komitat Hajdú-Bihar, wschodnie Węgry) wprowadzono lokalny pieniądz – koronę Istvana Bocskaia. W ten sposób Hajdúnánás stało się trzecią miejscowością na Węgrzech, która wprowadziła w celach promocyjnych do obiegu własne pieniądze.

Inne węgierskie miasta mające własne pieniądze to Sopron (frank soproński) i Veszprem (korona balatońska). Korona Bocskaia to wyłącznie banknoty. Do obiegu wypuszczono bilety płatnicze o nominałach 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 i 20 000 koron. Jedna korona jest warta jednego forinta. Na banknotach uwidoczniono przedstawicieli lokalnej dzikiej fauny, zwierzęta hodowlane charakterystyczne dla wschodnich Węgier, zabytki regionu i patrona waluty. Pieniądze można obejrzeć na stronie korony Bocskaia (po węgiersku – zakładka „Cimletek”).

Oczywiście korona Istvana Bocskaia nie jest oficjalnym środkiem płatniczym na terenie całego kraju, ani nawet w całym mieście Hajdúnánás. Można nią płacić w sklepach i punktach usługowych, które przyłączyły się do akcji używania lokalnej waluty. Jak na razie jest ich około 20, ale zapewne ich liczba wzrośnie.

Patronem pieniądza jest polityk i wódz z przełomu XVI i XVII wieku, Istvan (Stefan) Bocskai, jeden z węgierskich bohaterów narodowych. W latach 1604-1606 ów siedmiogrodzki wielmoża dowodził powstaniem górnowęgierskiej szlachty i zbrojnego chłopstwa (hajduków) przeciwko władzy Habsburgów, w tym przeciwko kontrreformacyjnym działaniom Wiednia. Uzyskawszy władzę nad Górnymi Węgrami (Słowacją) nawiązał przyjazne relacje ze Stambułem, co umożliwiło mu objęcie tronu księstwa Siedmiogrodu, lawirującego między Austrią i Turcją. Obawiając się jednak, że Turcja uczyni z niego marionetkę, zaczął odgrywać rolę mediatora w trwającej wówczas III wojny habsbursko-tureckiej. Wykazał się dużymi talentami dyplomatycznymi, uzyskując w 1606 roku podpisanie austriacko-węgierskiego traktatu wiedeńskiego, na mocy którego Wiedeń miał zwrócić węgierskiej szlachcice protestanckiej zamieszkującej Węgry Królewskie skonfiskowane majątki i zapewnić tamtejszym Węgrom swobodę wyznania (Węgry Królewskie to tereny byłego Królestwa Węgier zajęte przez Habsburgów po jego rozbiorze w I połowie XVI wieku, dokonanym przez Wiedeń i Stambuł), oraz doprowadzając obie strony do zawarcia rozejmu w Zsitvatorok (1606). Zaangażował się też w rozwój węgierskiej kultury i popularyzację protestantyzmu, co było o tyle ważne, że Siedmiogród – wschodnia część dawnej Korony św. Stefana – był jedynym terytorium, gdzie kultura węgierska mogła się swobodnie rozwijać. Zachodnie i północne ziemie byłego Królestwa Węgier znajdowały się bowiem pod władzą Habsburgów i były germanizowane, a środkowa i południowa część kraju została wcielona do Turcji.

Źródło: budapestsun.hu / Wikipedia

Zdjęcie na dziś

Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com
Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • jeden z najsłynniejszych w historii fałszerzy obrazów, Elmyr de Hory (właśc. Elmér Hoffmann, 1905-1974) pochodził z Węgier?

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...