Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Geografia - Węgry

WĘGRY - GEOGRAFIA

Węgry leżą w Europie Środkowej. Liczą sobie nieco ponad 93 000 kilometrów kwadratowych powierzchni, a zamieszkuje je około 10 milionów ludzi. Węgry graniczą z siedmioma państwami. Najdłuższą granicę mają ze Słowacją (blisko 680 kilometrów). Granica z Rumunią liczy sobie 443 kilometry, z Austrią (częściowo przebiegająca przez Jezioro Nezyderskie) 366 kilometrów, z Chorwacją 330 kilometrów, z Serbią 150, zaś z Ukrainą i Słowenią po nieco ponad 100 km.

Znajdujące się na terenie Niziny (Kotliny) Panońskiej Węgry dzieli się na trzy najważniejsze rejony geograficzne. Są to: Wielka Nizina Węgierska (Alföld), rozciągająca się od Dunaju na wschód, ku Karpatom i dolinie Cisy; Mała Nizina Węgierska (Kisalföld), znajdująca się w północno-zachodniej części kraju, między Dunajem, Alpami Węgierskimi i Średniogórzem Zadunajskim oraz Kraj Zadunajski (Dunántúl), obejmujący właściwie cały teren rozciągający się na zachód od linii Dunaju.

Pod względem administracyjnym Węgry podzielone są na komitaty (odpowiedniki województw), których jest dziewiętnaście. Komitaty z kolei dzielą się na powiaty, powiaty zaś na gminy. Stolica kraju, Budapeszt, jest jednocześnie stolicą komitatu Pest. Pozostałe komitaty to: Borsod-Abaúj-Zemplén (ze stolicą w Miszkolcu), Szatmár-Bereg (Nyíregyháza), Hajdú-Bihar (Debreczyn), Bács-Kiskun (Kecskemét), Barnaya (Pecz, węg. Pécs), Békés (Békéscsaba), Csongrád (Segedyn, węg. Szeged), Fejér (Stołeczny Białogród, węg. Székesfehérvár),  Győr-Moson-Sopron (Győr), Heves (Eger), Jász-Nagykun-Szolnok (Szolnok), Komárom-Esztergom (Tatabánya), Nógrád (Salgótarján), Somogy (Kaposvár), Tolna (Szekszárd), Vas (Szombathely), Veszprém (Veszprém) oraz Zala (Zalaegerszeg).

Najbardziej na północ wysuniętym punktem Węgier jest miasteczko Hollóháza (21.41°N), położone w komitacie Borsod-Abaúj-Zemplén, tuż przy granicy ze Słowacją. Najdalej na południe wysuniętym punktem jest wioska Kásád (18.40° N), znajdująca się w komitacie Baranya, przy granicy z węgiersko-chorwackiej. Punktem wysuniętym najdalej na zachód jest miejscowość Felsőszölnök (komitat Vas; 16.16°E), znajdująca się na granicy ze Słowenią, zaś punktem wysuniętym najdalej na wschód jest położona na pograniczu węgiersko-rumuńsko-ukraińskim wioska Garbolc (22.86°E).

Węgry są krajem nizinnym, a blisko 80 % ich powierzchni znajduje się na wysokości mniejszej niż 300 m n.p.m. Niemniej jednak na terenie kraju znajduje się kilka pasm górskich. Wydziela się cztery główne pasma. Są to, od wschodu ku zachodowi, Średniogórze Północnowęgierskie (rozciągające się w północno-wschodniej części kraju; w jego skład wchodzą m.in. Góry Bukowe i pasmo Matra), góry Mecsek (w południowej części kraju, nieopodal miasta Pecz), ciągnące się od Budapesztu ku jezioru Balaton Średniogórze Zadunajskie, obejmujące przede wszystkim Góry Bakońskie i oddzielające Wielką i Małą Nizinę Węgierską oraz Alpy Węgierskie (Alpokalja), najbardziej na wschód wysuniętą część Alp, znajdujące się na pograniczu Węgier i Austrii. Najwyższym szczytem kraju jest  położony w paśmie górskim Matra, na terenie komitatu Heves, Kékes, liczący sobie 1015 m n.p.m.

Przez Węgry przepływa kilka dużych rzek. Największą z nich jest druga pod względem długości rzeka Europy, Dunaj (Duna), który przez Węgry przepływa na długości 417 kilometrów (między innymi stanowi częściowo granicę węgiersko-słowacką), dzieląc kraj w kierunku południkowym na część wschodnią i zachodnią. Inną wielką rzeką przepływającą przez Węgry jest jeden z większych lewych dopływów Dunaju, Cisa (Tisza). Ta wypływająca z terytorium dzisiejszej Ukrainy rzeka płynie przez Węgry na odcinku blisko 600 kilometrów, przecinając Alföld czyli Wielką Wyżynę Węgierską, by następnie skręcić na południe i na terenie Serbii połączyć się z Dunajem. Inne duże rzeki to wypływająca z Austrii i wpadająca do Dunaju od zachodu Raba, a także stanowiąca niemal całą granicę węgiersko-chorwacką Drawa. Warto wspomnieć także o Litawie, która od 1867 do 1918 roku stanowiła granicę między Przedlitawią i Zalitawią (Węgrami), dwiema częściami monarchii austro-węgierskiej. Inne większe rzeki na terenie Węgier to płynąca w zachodnich Węgrzech Zala czy płynące przez wschodnie Węgry Ipola (dopływ Dunaju; węg. Ipolya) oraz Bodrog (dopływ Cisy).  Z racji tego, że wszystkie rzeki płynące przez terytorium Węgier ostatecznie wpadają do Dunaju, kraj znajduje się całkowicie na terenie zlewiska Morza Czarnego.

Węgry nie mają wprawdzie dostępu do morza, ale Węgrzy mają swoje własne morze. Jest nim Jezioro Balaton, położone na południowy zachód od Budapesztu. Liczy blisko 600 kilometrów kwadratowych powierzchni. Inne godne baczniejszej uwagi zbiorniki wodne to jeziora Velence i Nezyderskie, położone między Balatonem i Budapesztem. Mimo, iż o wiele mniejsze od Balatonu (ma 25 km kwadratowych powierzchni), jezioro Velence cieszy się równie wielką popularnością wśród letników. Jezioro Nezyderskie (węg. Fertő-tó) znajduje się na granicy Węgier i Austrii. Jego powierzchnia całkowita to 315 km kwadratowych. Do Węgier należy 75.

Węgry leżą w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego o charakterze kontynentalnym, aczkolwiek na zachodnich i południowych rubieżach kraju dają się odczuć wpływy, odpowiednio, wilgotnych mas powietrza znad Atlantyku i klimatu śródziemnomorskiego.

 

Źródło: Wikipedia

Zdjęcie na dziś

Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com
Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • w Budapeszcie znajduje się najstarsza w Europie kontynentalnej linia metra, otwarta w 1896 roku?

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...