Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Święta narodowe - Węgry

WĘGIERSKIE ŚWIĘTA NARODOWE

15 marca; Święto Narodowe – dzień upamiętniający wybuch rewolucji węgierskiej lat 1848 i 1849, co nastąpiło 15 marca 1848 roku. Tego dnia Sándor Petőfi, przywódca pokolenia młodych poetów i pisarzy romantycznych wraz ze swoimi współpracownikami obszedł Peszt,  odczytując mieszkańcom tzw. 12 punktów (manifest w którym domagano się m.in. utworzenia rządu węgierskiego, równości wobec prawa, wolności wyznania, zniesienia cenzury prasy, unii Węgier z Siedmiogrodem, uwolnienia więźniów politycznych czy utworzenia węgierskiej gwardii narodowej) oraz recytując na schodach Muzeum Narodowego o swój wiersz „Nemzeti dal” (pl. „Pieśń narodowa”). Te wydarzenia uznawane są za symboliczny początek węgierskiego powstania, które zakończyła porażka wojsk powstańczych (dowodzonych m.in. przez Józefa Bema) pod Temesvárem (dziś Timişoara na terenie Rumunii) i podpisanie w Világos kapitulacji przez głównodowodzącego wojskami powstańczymi Artúra Görgeya, co miało miejsce 13 sierpnia 1849 roku.

20 sierpnia; Dzień św.Stefana – to najbardziej uroczyste święto narodowe obok 15 marca; w tym dniu, upamiętniającym datę kanonizacji pierwszego węgierskiego króla, uchodzącego za założyciela węgierskiej państwowości, św. Stefana (co nastąpiło 20 sierpnia 1083 roku), świętuje się powstanie państwa węgierskiego. Święto obchodzone jest w całym kraju, przy czym najbardziej widowiskowe uroczystości mają miejsce w stołecznym Budapeszcie. W godzinach rannych na maszt na placu Kossutha wciągana jest flaga Węgier, a wkrótce potem ma miejsce defilada wojskowa wyruszająca z placu Oktogon. W ramach obchodu Dnia św. Stefana odbywa się także procesja wokół poświęconej mu budapeszteńskiej bazyliki, podczas której obnoszona wokół budynku jest najcenniejsza węgierska relikwia, na co dzień przechowywana w bazylice prawica św. Stefana. Z kolei na placu Kossutha i na innych placach stolicy i całych Węgier odbywają się jarmarki, festyny, koncerty i zawody sportowe. Obchody zamyka wieczorny pokaz ogni sztucznych odbywający się w Budapeszcie na brzegu Dunaju. 

23 października; Dzień Republiki – święto upamiętniające wybuch powstania węgierskiego 1956 roku. To właśnie 23 października tego roku miała miejsce manifestacja budapeszteńskich studentów wyrażająca poparcie dla polskich robotników w Poznaniu, do której pod pomnikiem Józefa Bema zaczęły dołączać się spontanicznie tłumy mieszkańców stolicy. Manifestacja przerodziła się w demonstrację o charakterze patriotycznym, domagającą się zmian o charakterze gospodarczym i politycznym. Wielotysięczny tłum udał się przed siedzibę parlamentu węgierskiego i przed siedzibę węgierskiego radia, domagając się odczytania na falach postulatów liberalizacji systemu politycznego i usprawnienia gospodarki. Tymczasem z budynku radia funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa (AVH,  Államvédelmi Hatóság ; tzw. awosze) otworzyli do manifestantów ogień i potraktowali ich gazem łzawiącym. Wydarzenia tego dnia rozpoczęły powstanie węgierskie 1956 roku, które trwało do 10 listopada. Już w dzień po wybuchu powstania do węgierskiej stolicy weszły pierwsze oddziały wojsk sowieckich. Tego samego dnia na stanowisko premiera wyznaczony został przedstawiciel reformistycznego skrzydła w łonie partii komunistycznej, Imre Nagy, zaś do rządu weszli działacze partii zdelegalizowanych po przejęciu władzy przez komunistów na przełomie lat 40. i 50. Nagy ogłosił neutralność Węgier i ich wystąpienie z Układu Warszawskiego oraz zapowiedział reformy. Sowieci początkowo wycofali się z Budapesztu, ale wobec tak  niezależnych od Moskwy działań nowego rządu 4 listopada wojska radzieckie ponownie wkroczyły do stolicy i wznowiły działania zbrojne. W ciągu niecałego tygodnia, do 10 listopada, pokonały powstańców, a u władz osadziły Janosa Kadara i jego bliskich współpracowników, którzy w trakcie rewolucji przebywali przez kilka dni w Moskwie, prowadząc negocjacje i otrzymując instrukcje. W trakcie powstania zginęło około 2 500 powstańców, a ponad 200 000 Węgrów udało się na emigrację, głównie do Austrii. Życie straciło także ponad 700 sowieckich żołnierzy i funkcjonariuszy AVH. Imre Nagy schronił się zaś w ambasadzie jugosłowiańskiej, z której został podstępem wywabiony (Kadar zapewniał go, że nie zostanie zatrzymany) i wywieziony wraz z najbliższymi współpracownikami do Rumunii, skąd w tajemnicy blisko dwa lata później przewieziono go do Budapesztu, gdzie po krótkotrwałym procesie został skazany na śmierć (tak jak kilku jego współpracowników, inni otrzymali wyroki więzienia) i powieszony 16 czerwca 1958 roku. Pochowano go na dziedzińcu więzienia, w którym dokonano egzekucji. Kilka lat później jego zwłoki ekshumowano i pochowano w anonimowej mogile na jednym z budapeszteńskich cmentarzy. Od czasu tych wydarzeń Nagy uznawany jest przez dużą część Węgrów jako bohater narodowy. Trzydzieści jeden lat po swojej śmierci, w czerwcu 1989 roku, Nagy został ponownie pochowany. W uroczystościach pogrzebowych, które odbyły się na budapeszteńskim Hösök Tere (Plac Bohaterów) uczestniczyło podobno między 100 000 a 300 000 osób. Miesiąc później Nagy został rehabilitowany przez Węgierską Partię Pracujących. W latach 90. zaś wystawiono mu na znajdującym się niedaleko budynku parlamentu Placu Męczenników (Vértanúk tere) pomnik, przedstawiający go na środku niewielkiego mostu. Autorem pomnika jest jeden z najbardziej cenionych współczesnych rzeźbiarzy węgierskich, Imre Varga.

Obok Imre Nagya najważniejszym symbolem rewolucji węgierskiej 1956, który do dziś można zobaczyć podczas obchodów Dnia Republiki, jest węgierska flaga z otworem pośrodku. Takimi flagami posługiwali się powstańcy 1956, którzy wycinali z ówczesnej flagi Węgier (Węgierskiej Republiki Ludowej) godło przedstawiające czerwoną gwiazdę, złote młot i kłos oraz wieniec ze złotych kłosów na błękitnym tle, motywami typowymi dla estetyki godeł państw komunistycznych.



Inne święta:

1 stycznia; Nowy Rok

Wielkanoc; święto ruchome

1 maja; Święto Pracy, (oraz rocznica wejścia Węgier do UE)

Zielone Świątki; święto ruchome

1 listopada; Dzień Wszystkich Świętych

 24-26 grudnia; Boże Narodzenie

 

Źródło: Wikipedia

Zdjęcie na dziś

Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com
Pomnik ofiar Holokaustu na Węgrzech w kształcie wierzby płaczącej, znajdujący się na dziedzińcu Wielkiej Synagogi w Budapeszcie; źródło: wyszehrad.com

Czy wiesz, że...

  • jedynym koniem wyścigowym, który przez całą swoją karierę nigdy nie przegrał była wyhodowana na Węgrzech klacz pełnej krwi angielskiej o imieniu Kincsem, która na przełomie lat 70. i 80. XIX. wieku wygrała wszystkie 54 wyścigi, w których wzięła...

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...