Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Miejsca pamięci - Węgry

Miejsca pamięci, pomniki, tablice…

Oto, zapewne niepełna, lista miejsc pamięci i innych obiektów upamiętniających związki między Polakami a Węgrami, znajdujących się na terenie Polski. Jeśli znają Państwo jakieś inne miejsca, które Państwa zdaniem powinny znaleźć się na tej liście, będziemy wdzięczni za informacje o nich.

 

WĘGRZY

KOSZYCE K. TARNOWA

Brama seklerska w Koszycach k. Tarnowa

Brama seklerska (więcej o bramach seklerskich – patrz. brama seklerska w Starym Sączu i brama seklerska w Tarnowie) trafiła do podtarnowskich Koszyc w 2011 roku jako dar miasteczka Csíkszentsimon w Siedmiogrodzie (Transylwanii, dziś w Rumunii), zamieszkanego niemal wyłącznie przez Seklerów - spokrewniony z Węgrami węgierskojęzyczny lud uznający się za część narodu węgierskiego i stanowiący istotny element węgierskiej diaspory – dla gminy Tarnów. Z pomysłem podarowania bramy gminie Tarnów wyszły władze miasteczka, a gminni włodarze postanowili o umieszczeniu bramy właśnie w Koszycach, m.in. dlatego, że Tarnów ma już od dekady swoją bramę seklerską, podarowaną przez Fundację Irott Szó (zajmuje się popularyzacją węgierskiej literatury) i władz siedmiogrodzkiego miasteczka Sepsiszentgyörgy. W ceremonii oficjalnego oddania bramy Koszycom uczestniczyli przedstawiciele społeczności seklerskiej oraz miasteczek Jászdózsa i Jászalsószentgyörgy (środkowe Węgry), z którymi władze Koszyc współpracują od pewnego czasu.

 

POZNAŃ

Tablica upamiętniająca Pétera Mansfelda w Poznaniu

Tablica upamiętnia Pétera Mansfelda, uczestnika rewolucji węgierskiej 1956 roku, schwytanego przez służby bezpieczeństwa po blisko dwóch latach od stłumienia rewolucji po nieudanej próbie uwolnienia uwięzionego szwagra i skazanego na śmierć. Ponieważ w momencie wydania wyroku Mansfeld nie miał osiemnastu lat, z wykonaniem go poczekano do osiągnięcia przezeń pełnoletniości i stracono w marcu 1959 roku.

Tablica upamiętniająca Mansfelda znajduje się w Poznaniu na skrzyżowaniu ulic Mansfelda i Romka Strzałkowskiego, trzynastolatka zastrzelonego w trakcie tzw. Poznańskiego Czerwca w 1956 roku.

 

STARY SĄCZ

Brama seklerska w Starym Sączu

Bramka seklerska stanęła w Starym Sączu w czerwcu 1999 roku. Była darem Seklerów dla Starego Sącza z okazji kanonizacji błogosławionej Kingi, węgierskiej księżniczki, żony księcia Bolesława Wstydliwego i założycielki miejscowego klasztoru klarysek. Kinga była córką króla Węgier Beli IV i wśród węgierskich katolików cieszy się dużą estymą. Święta jest szczególnie popularna wśród starszych pokoleń seklerów, węgierskojęzycznego ludu zamieszkującego Siedmiogród (dziś Rumunia), który już od średniowiecza miał za zadanie obronę wschodnich rubieży Korony św. Stefana, głównie przed zagrożeniem ze strony Turków osmańskich. Wprawdzie naukowcy nie są zgodni co do etnicznego pochodzenia Seklerów i ich pokrewieństwo z Madziarami nie zostało potwierdzane, jednakże oni w większości uznają się za Węgrów i deklarują przynależność do narodu węgierskiego.

Bramy seklerskie to konstrukcje tradycyjnie budowane przez Seklerów u wejścia do ich gospodarstw. Charakteryzują się bogatą snycerką i zdobieniami malarskimi (motywy roślinne, drzewa życia, motywy geometryczne, plecionki, wizerunki świętych). Symbolizują przywiązanie Seklerów do tradycji oraz ich gościnność. Na wielu bramach poza zdobieniami są ryte życzenia dla przybywających w gościnę lub opuszczających progi seklerskiej zagrody gości. Na bramie seklerskiej ze Starego Sącza znajdują się m.in. wizerunku św. Kingi oraz św. Jadwigi, króla Polski, córki Ludwika Węgierskiego, żony Władysława Jagiełły. Nie posiada odrzwi, gdyż ma symbolizować przyjaźń i wzajemne relacje między Węgrami a Polakami.

W ceremonii przekazania bramy społeczności Starego Sącza uczestniczyli przedstawiciele społeczności seklerskiej oraz ówczesny prezydent Węgier Árpád Göncz.

Brama znajduje się w pobliżu klasztoru sióstr klarysek, nieopodal zbiegu traktu św. Kingi i ul. Bandurskiego.

 

 

SZCZECIN

Tablica upamiętniająca wsparcie szczecinian dla powstańców węgierskich 1956 roku

Tablica upamiętnia wsparcie szczecinian dla Węgrów, którzy na przełomie października i listopada 1956 roku powstali przeciwko ówczesnym komunistycznym władzom kraju. W czasie tych wydarzeń Polacy, mając w pamięci Poznański Czerwiec, a licząc na zmiany w kraju w związku z uzyskaniem władzy przez Władysława Gomułkę, solidaryzowali się z Węgrami. W wielu miastach organizowano wiece poparcia dla powstańców oraz zbiórki leków, żywności i krwi. Tak też było w Szczecinie, gdzie ponadto 10 grudnia tłum wdarł się do ambasady radzieckiej i zdemolował placówkę.

Tablica znajduje się na ścianie siedziby szczecińskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej przy ul. Skargi 14. W jej odsłonięciu na początku grudnia 2011 roku uczestniczyli m.in. Jego Ekscelencja Robert Kiss, ambasador Węgier w Polsce, Attila Ábel, zastępca budapeszteńskiej dzielnicy Csepel (Budapeszt XXI), która większość pomocy w trakcie wydarzeń 1956 roku otrzymała właśnie ze Szczecina, dr János Tischler, dyrektor Węgierskiego Instytutu Kultury w Warszawie, dr Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Piotr Krzostek, prezydent Szczecina, a także uczestnicy wydarzeń z listopada i grudnia 1956 roku.

 

 

TARNÓW

Brama seklerska im. Józefa Bema i Sandora Petöfiego w Tarnowie

Brama Seklerska im. Józefa Bema i Sandora Petöfiego stanęła w Tarnowie 26 maja 2001 roku. Upamiętnia udział gen. Józefa Bema, tarnowianina z urodzenia, w stoczonej 170 lat wcześniej bitwie pod Ostrołęką, jednym z najistotniejszych dla losów powstania listopadowego starć między siłami polskimi i carskimi. Drugim z patronów bramy jest węgierski poeta Sandor Petöfi. Mający korzenie słowacko-serbskie Petöfi był gorącym zwolennikiem uniezależnienia się Węgier od Wiednia i jedną z najbardziej dynamicznych postaci rewolucji węgierskiej 1848 roku. Po przybyciu gen. Bema na Węgry poeta został jego adiutantem. Zginął najprawdopodobniej w bitwie pod Segesvárem, stoczonej między dowodzonymi przez Bema wojskami węgierskimi i interwencyjnymi oddziałami rosyjskimi, które wsparły Habsburgów.

Bramy seklerskie to jeden z ważniejszych elementów kultury materialnej Seklerów, oprócz charakteryzujących się bogatą snycerką nagrobków słupowych zwanych kopijnikami. Od wieków stanowią wejście do zagród Seklerów, ludu uważającego się za część narodu węgierskiego, a zamieszkującego Siedmiogród (węg. Székelyföld, dziś część Rumunii znana jako Transylwania), przez stulecia będącego wschodnią rubieżą królestwa węgierskiego. Bramy te są bogato zdobione snycersko i malarsko, a do najpopularniejszych motywów zdobniczych należą plecionki, motywy roślinne, drzewa życia, a także wizerunki świętych oraz napisy wyrażające życzenia dla gości przybywających lub opuszczających seklerską zagrodę.

Bramę przekazały w darze Tarnowowi zajmująca się promowaniem węgierskiej literatury Fundacja Irott Szó i władze miasta Sepsiszentgyörgy w Siedmiogrodzie (rumuńska nazwa miasta to Sfântu Gheorghe).

 

 

WARSZAWA  I OKOLICE

Tablica upamiętniająca pobyt w Polsce księcia Franciszka II Rakoczego przy ul. Krakowskie Przedmieście w Warszawie

Tablica upamiętnia pobyt w Polsce księcia siedmiogrodzkiego Franciszka II Rakoczego, przywódcy powstania węgierskiego przeciwko Habsburgom, które trwało od 1703 do 17011 roku. Po jego upadku książę schronił się w Warszawie, gdzie mógł liczyć na pomoc księżnej Elżbiety Sieniawskiej, z którą utrzymywał już wcześniej zażyłe relacje. Następnie Rakoczy wyemigrował do Francji, a zmarł w Turcji.

Tablica znajduje się w Warszawie, na ścianie domu przy ul. Krakowskie Przedmieście 1 (przedwojenna Komenda Policji m. st. Warszawy), tuż obok bazyliki św. Krzyża, który w XVIII wieku był miejscem oparcia dla francuskich interesów w Polsce. Świątynia znajdowała się w pieczy ojców lazarystów, zakonu sprowadzonego w połowie XVII stulecia z Francji przez królową Marię Gonzagę. Zachowali oni kontakty z Francją, a Franciszek Rakoczy przez cały okres powstania zabiegał o pomoc Ludwika XIV i prowadził z nim korespondencję.

 

Tablica upamiętniająca pomoc Węgrów dla powstania listopadowego na Pałacu Staszica w Warszawie

Tablica upamiętnia poparcie węgierskiej szlachty dla powstania listopadowego. Węgierski sejm dopominał się interwencji dworu wiedeńskiego na rzecz Polaków w Petersburgu, jednakże głos z Pożonia (dzisiejsza Bratysława, tam obradował węgierski sejm) został w Wiedniu zignorowany.

Tablica znajduje się na zachodniej ścianie warszawskiego Pałacu Staszica, przy ul. Nowy Świat. Znalazła się tam pierwotnie w 1931 roku, sto lat po powstaniu.

 

Tablica upamiętniająca pomoc Węgier dla Polski w trakcie wojny polsko-bolszewickiej na Domu bez kantów przy Krakowskim Przedmieściu 11 w Warszawie

Tablica upamiętnia pomoc Węgier dla Polski w trakcie wojny polsko-bolszewickiej. Węgry wsparły wówczas odrodzoną Rzeczpospolitą transportem aż 22 milionów sztuk amunicji, co było niemałym wysiłkiem dla kraju jeszcze niedawno ogarniętego walkami komunistów spod znaku Węgierskiej Republiki Rad z interwencyjnymi oddziałami rumuńskimi, a także ogromnym wsparciem dla Polski, której ziemie zostały silnie wyniszczone w trakcie I wojny światowej i która składała się z terenów o niejednorodnym poziomie rozwoju gospodarczego.

Tablicę odsłonięto w marcu 2011 roku. Znajduje się na gmachu Dowództwa Garnizonu Warszawa (tzw. Dom bez kantów) przy ul. Krakowskie Przedmieście 11, od strony Placu Piłsudskiego.

 

Tablica upamiętniająca Pála Domszkyego na budynku przy ul. Nowogrodzkiej 36

Tablica upamiętnia Pála Domszkyego, prawnika, działacza społecznego i badacza związków polsko-węgierskich, mieszkańca Warszawy od 1933 roku. Podczas okupacji Domszky założył w Warszawie Związek Węgrów, którego filie wkrótce otwarto w Krakowie i Lwowie. Organizacje te pomagały żołnierzom polskiego podziemia niepodległościowego m.in. wydając żołnierzom AK fałszywe dokumenty na węgierskie nazwiska. Zmarł w 1974 roku na Węgrzech.

Tablica znajduje się na budynku, który stoi w miejscu kamienicy, której mieszkańcem był Domszky.

 

Pomnik László Osvátha na warszawskiej Białołęce

Pomnik znajduje się na Białołęce, u zbiegu ul. Strumykowej i Ordonówny. Upamiętnia László Osvátha, urzędnika węgierskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, odpowiedzialnego za zorganizowanie pomocy dla polskich uchodźców, którzy napływali na Węgry po napaści Niemiec i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku, a także jego współpracowników i innych węgierskich urzędników zaangażowanych w pomoc Polakom. Innym upamiętnionym w Warszawie węgierskim urzędnikiem, który pomagał Polakom uciekającym na Węgry był József Antall starszy. Poświęcona mu tablica znajduje się na murach warszawskiego Starego Miasta (na wysokości Pałacu Branickich).

Pomnik został sfinansowany przez władze budapeszteńskiej dzielnicy Budafok-Tétény (Budapeszt XXII), z którą białołęcki magistrat współpracuje. W uroczystości odsłonięcia pomnika, która odbyła się 1 lipca 2011 roku, uczestniczył wicepremier Węgier ds. kontaktów z diasporą Zsolt Semjén oraz prezydent m.st. Warszawy, Hanna Gronkiewicz-Waltz.

 

Popiersie hrabiego Jánosa Esterházyego na Natolinie przy ul. Przy Bażantarni w Warszawie

Popiersie upamiętnia hr. Jánosa Esterházyego, czechosłowackiego polityka, posła do parlamentu Czechosłowacji, działacza mniejszości węgierskiej w Czechosłowacji, syna węgierskiego magnata hrabiego Antala Mihálya Esterházyego i Polki, hrabianki Elżbiety Tarnowskiej.

Hr. Esterházy był działaczem węgierskich organizacji funkcjonujących na terenie Słowacji, która po rozpadzie Austro-Węgier w listopadzie 1918 roku weszła w skład Czechosłowacji, podczas gdy przez setki lat stanowiła część Korony św. Stefana (tj. Węgier) jako Górne Węgry. W związku z tym na jej terytorium zamieszkiwała znaczna większość węgierska, zwłaszcza w południowych rejonach kraju. Esterházy aktywnie działał na rzecz praw ludności węgierskiej, został przewodniczącym konserwatywnej Węgierskiej Partii Narodowej (Hungarian: cz. Maďarská národní strana, sł. Maďarská národná strana, węg. Magyar Nemzeti Párt) i posłem do parlamentu Czechosłowacji.

W trakcie II wojny światowej hr. Esterházy był członkiem parlamentu Pierwszej Republiki Słowackiej, marionetkowego państewka sprzymierzonego z III Rzeszą. Wcześniej, w listopadzie 1938, z zadowoleniem przyjął tzw. I arbitraż wiedeński, tj. zmuszenie Czechosłowacji przez hitlerowskie Niemcy do oddania Węgrom znacznych terenów na południu Słowacji (czego Węgry domagały się już od 1918 roku), co po dziś dzień wypomina mu się na Słowacji. Jednakże Esterházy jako jedyny poseł parlamentu I Republiki Słowackiej opowiedział się w 1942 roku przeciwko deportacjom słowackich Żydów do obozów zagłady, a ponadto pomagał Słowakom i Węgrom prześladowanym przez ówczesne słowackie władze, na czele których stał ksiądz Jozef Tiso oraz przez Niemców. Hrabia wspierał także przedostających się z okupowanej Polski na Węgry Polaków. Nie identyfikował się z współpracującymi z III Rzeszą władzami ówczesnej Słowacji, mawiając: „Naszym znakiem jest krzyż, a nie swastyka”.

Po wkroczeniu na Słowację Armii Czerwonej został aresztowany i pod pretekstem współpracy z nazistami wywieziony do Moskwy i osadzony w więzieniu na Łubiance. Skazano go na katorgę na Syberii, ale w 1949 zezwolono na powrót do Czechosłowacji, gdzie dwa lata wcześniej został in absentia skazany za rzekomą współpracę z „faszystami”.  Po powrocie do kraj Czechosłowacji został więc aresztowany. Decyzją prezydenta Klementa Gottwalda jego wyrok zamieniono na dożywocie. Hrabia János Esterházy zmarł w 1957 roku w więzieniu w Mírovie nieopodal Ołomuńca.

W listopadzie bieżącego roku Esterházy został pośmiertnie wyróżniony Nagrodą im. Jana Karskiego Ligi Przeciw Zniesławieniu, organizacji od 1987 wyróżniającej osoby, które w trakcie II wojny światowej przyczyniły się do ratowania Żydów. Od kilku lat nosi ona imię polskiego dyplomaty i kuriera Jana Karskiego, jednego z pierwszych, który poinformował aliantów zachodnich o ludobójstwie Żydów, jakiego na terenach Polski dokonywali Niemcy. Co więcej, w 1993 roku na ramach węgierskojęzycznego słowackiego pisma „Új Szó” pamięci Esterházyego bronił słynny „łowca nazistów”, Szymon Wiesenthal. W tym samym roku został on zrehabilitowany przez rosyjskie sądownictwo. Od tego też czasu rehabilitacji ojca przez Słowację domaga się córka hrabiego Alice Esterházy-Malfatti. Do kroku tego namawia Bratysławę także Budapeszt, jak w 2007 roku ustami ówczesnego prezydenta László Sólyoma.

Postać Esterházyego nie przestaje budzić kontrowersji na Słowacji, gdzie przez niektórych uznawany jest za zdrajcę i zwolennika „faszyzmu” (najwidoczniej utożsamianego przez krytyków hrabiego z nazizmem).

Popiersie stanęło odsłonięto 15 czerwca 2011 roku przed kościołem pw. bł. Władysława z Gielniowa przy ul. Przy Bażantarni na warszawskim Natolinie (Ursynów). Zostało ufundowane przez państwo węgierskie. W ceremonii odsłonięcia pomnika uczestniczyli marszałek węgierskiego Zgromadzenia Narodowego (jednoizbowy węgierski parlament) László Kövér i marszałek sejmu RP Bogdan Borusewicz. Popiersie poświęcili proboszcz parafii bł. Władysława z Gielniowa ks. prałat Jacek Kozub oraz ks. prałat Józef Maj.

 

Tablica upamiętniająca węgierskich żołnierzy w Laskach

Upamiętnia ona węgierskich żołnierzy stacjonujących pod Warszawą w na przełomie lata i jesieni 1944 roku i którzy umożliwiali oddziałom AK przesyłanie zaopatrzenia powstańcom. Niektórzy Węgrzy przyłączyli się nawet do powstania. Część z nich poległa, o czym świadczą groby na cmentarzach w Raszynie, Milanówku i Podkowie Leśnej.

Tablicę odsłonięto w 2005 roku.

 

Tablica upamiętniająca węgierskich żołnierzy w Podkowie Leśnej

Tablica upamiętnia węgierskich i polskich żołnierzy poległych w Podkowie Leśnej w okresie powstania warszawskiego. Węgierskie wojska stacjonujące pod Warszawą były przez Niemców uznawane za niepewne i nie zostały wprowadzone do walki. Węgrzy umożliwiali oddziałom AK komunikację, a także sprzedawali im broń i zaopatrzenie. Niektórzy węgierscy żołnierze przyłączyli się nawet do powstańców.

Tablica znajduje się na skwerze między ul. Akacjową i Jana Pawła II oraz torami kolei w Podkowie Leśnej pod Warszawą. Umieszczona tu została w 1963 roku z inicjatywy Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

 

Tablica upamiętniająca Aldára Emanuela Korompaya na terenie Uniwersytetu Warszawskiego

Tablica upamiętnia Węgra Aldára Emanuela Korompaya, organizatora Katedry Hungarystyki na Uniwersytecie im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie, pracownika ambasady Węgier w Warszawie i działacza Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Korompay osiedlił się w Polsce po I wojnie światowej, w trakcie której służył w c.k. armii w Galicji. Ożeniony z Polką, Mieczysławą z domu Grabas, zamieszkał się w Warszawie i wstąpił do polskiego wojska, którego szeregi opuścił po wojnie polsko-bolszewickiej. Następnie zajął się organizowaniem warszawskiej hungarystyki, m.in. przy współpracy prof. Adorjána Divékyego, wykładowcy uniwersytetów warszawskiego i wileńskiego. Korompay prowadził m.in. lektoraty węgierskiego i organizował wyjazdy dydaktyczne na Węgry. Po napaści III Rzeszy na Polskę ponownie zgłosił się do wojska. Wzięty do niewoli przez Sowietów, został rozstrzelany w Charkowie. W trakcie wojny zginęły również dwie z trzech córek Korompaya (Marta w trakcie bombardowań Warszawy w 1939 roku, Elżbieta w 1943 popełniła samobójstwo w więzieniu na Pawiaku) oraz jego żona (w 1944 w obozie Auschwitz). Przeżyła jedynie trzecia z córek Korompayów, Ilona, która zmarła w Warszawie w 2010 roku.

Tablicę wmurowano w północną ścianę Budynku Porektorskiego w 2002 roku w ramach obchodów pięćdziesiątej rocznicy oficjalnego powstania Katedry Hungarystyki UW.

 

Tablica upamiętniająca Aldára Emanuela Korompaya na budynku przy ul. Hołówki 3 w Warszawie

Tablica upamiętnia Emanuela Korompaya, działacza kulturalnego, inicjatora powstania Katedry Hungarystyki na Uniwersytecie Warszawskim i żołnierza WP w trakcie wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej, rozstrzelanego w Charkowie przez Sowietów. W trakcie wojny zginęły także dwie z trzech córek Korompaya, Marta i Elżbieta, oraz jego żona, Polka Mieczysława de domo Grabas.

Tablica znajduje się na budynku przy ul. Hołówki 3 w Warszawie, gdzie przed wojną mieszkali Korompayowie.

 

Tablica upamiętniająca Józsefa Antalla starszego na murach Starego Miasta w Warszawie

Upamiętnia ona Józsefa Antalla starszego, naukowca, polityka i działacza społecznego, który we wrześniu 1939 roku mianowany został przez węgierski rząd pełnomocnikiem ds. uchodźców. Działalność Antalla, który współpracował m.in. z działaczem PPS Henrykiem Sławikiem, poznańskim dziennikarzem Zdzisławem Antoniewiczem oraz kardynałem Jusztiniánem Serédim, ówczesnym prymasem Węgier, a także innymi węgierskimi hierarchami kościelnymi, doprowadziła m.in. do powstania ośrodka dla polskich uchodźców w podbudapeszteńskiej miejscowości Vác. Antall pomagał także węgierskim Żydom. Po wojnie pracował w Ministerstwie Odbudowy Kraju, był prezesem Węgierskiego Czerwonego Krzyża, a także Węgiersko-Polskiej Izby Handlowej. Zmarł w 1974 roku w Budapeszcie. Jego syn, József Antall młodszy, został w 1990 pierwszym premierem Węgier po przemianach ustrojowych.

Tablicę wmurowano w 1990 roku we fragment murów warszawskiego Starego Miasta (od strony południowej, na wysokości Pałacu Branickich).

 

Tablica upamiętniająca manifestacje poparcia warszawiaków dla powstania węgierskiego 1956 roku na gmachu ASP w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 5

Tablica upamiętnia spontaniczną manifestację poparcia warszawiaków dla powstania węgierskiego 1956 roku, jaka odbyła się przed siedzibą warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Wmurowana jest w fasadę Pałacu Czapskich, siedziby ASP (Krakowskie Przedmieście 5). Poza okolicznościowym napisem znajduje się na niej przedstawienie grafiki Franciszka Starowiejskiego „Płaczący gołąbek pokoju”, którą artysta stworzył właśnie w nawiązaniu do wydarzeń na Węgrzech z 1956 roku.

 

Tablica upamiętniająca ofiary powstania węgierskiego 1956 roku w Podkowie Leśnej

Tablica upamiętnia ofiary powstania węgierskiego 1956 roku. Została wykonana w 1986 z inicjatywy Ákosa Engelmayera, węgierskiego dziennikarza i historyka, przyszłego ambasadora Węgier w Polsce, mieszkańca Podkowy Leśnej oraz tamtejszego proboszcza Leona Kantorskiego, ale wmurowana w ścianę kościoła pw. św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej została dopiero w 1989 r. Następnego dnia spadła i potłukła się. Obecnie znajdująca się na jej miejscu tablica jest kopią popredniej.

Kościół pw. św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej mieści się przy ul. Jana Pawła II 17.

 

WROCŁAW

Tablica upamiętniająca pomoc wrocławian dla powstańców węgierskich 1956 roku

Tablica upamiętnia demonstracje poparcia wrocławian dla powstania węgierskiego 1956 roku, które odbyły się na placu Grunwaldzkim w centrum miasta, a także zbiórkę na rzecz powstańców krwi, leków i innych produktów pierwszej potrzeby wśród mieszkańców miasta. Tablicę odsłonięto w listopadzie 2011 roku. Powstała dzięki współpracy Węgierskiego Instytutu Kultury w Warszawie, wrocławskiego magistratu oraz Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, dokumentującego i popularyzującego historię Wrocławia i Dolnego Śląska w okresie po II wojnie światowej.

Tablica została umieszczona na ścianie domu studenckiego „Dwudziestolatka”. Jej autorem jest prof. Christos Mandzios z wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych.

 

Pomnik Bohaterów Powstania Węgierskiego we Wrocławiu

Pomnik upamiętnia węgierskich powstańców 1956 roku, którzy domagali się zmian politycznych i gospodarczych oraz wycofania z terenu kraju wojsk radzieckich. Powstanie węgierskie 1956 roku trwało od 23 października do 10 listopada 1956 roku i pochłonęło ponad 3000 ofiar po obu stronach barykady. W trakcie powstania w Polsce organizowane były spontaniczne manifestacje poparcia dla Węgrów oraz zbiórki krwi, a także leków, żywności i innych produktów pierwszej potrzeby. Jedna z większych manifestacji poparcia dla powstańców odbyła się we Wrocławiu, a mieszkańcy stolicy Dolnego Śląska przekazali na rzecz powstańców wiele litrów krwi, żywności czy leków. Upamiętnia to tablica odsłonięta w listopadzie 2011 roku na ścianie akademika „Dwudziestolatka”.

Pomnik Bohaterów Powstania Węgierskiego odsłonięto w listopadzie 2006 roku. Jego autorką jest absolwentka wrocławskiej ASP, rzeźbiarka i medalierka Monika Molenda. Pomnik stanął na Bulwarze Słonecznym, między ul. Drobnera a Odrą.

 

Źródła:

www.ngp.pl

www.warszawa.naszemiasto.pl

free.art.pl/podkowa.magazyn/nr51/wegrzy.htm

www.tvnwarszawa.pl

wroclaw.hydral.com.pl

www.gazetakrakowska.pl

www.nsi.pl

www.stepow.pl

www.tarnow.naszemiasto.pl

www.hunlight.hu

www.1944.pl

www.tygodnik2003-2007.onet.pl

www.przemysl24.pl

www.radaopwim.gov.pl

www.encyklopedia-solidarnosci.p

www.adl.org

www.jewish.org.pl

www.teologiapolityczna.pl

www.warszawa.ak.org.pl

www.ipn.gov.pl

www.gs24.pl

„Węgry znane i nieznane”, Jerzy Robert Nowak, Iskry, Warszawa, 1980

Wikipedia (różne wersje językowe)

www.warszawa1939.pl

www.zumi.pl

własne

Czy wiesz, że...

  • jedynym koniem wyścigowym, który przez całą swoją karierę nigdy nie przegrał była wyhodowana na Węgrzech klacz pełnej krwi angielskiej o imieniu Kincsem, która na przełomie lat 70. i 80. XIX. wieku wygrała wszystkie 54 wyścigi, w których wzięła...

Do posłuchania

See video

"Never Tear Us Apart" to jeden z największych przebojów australisjkiej grupy INXS (1977-2012), który znalazł się w...