Polityka w Czechach - informacje ogólne

1. Ustrój polityczny Czech
2. Czechy w niektórych organizacjach i inicjatywach międzynarodowych

---

USTRÓJ POLITYCZNY CZECH

Oficjalna nazwa: Republika Czeska (Česká republika)

Uchwalenie Konstytucji : 16 grudnia 1992 r.

Głowa państwa : Prezydent, od 7.03.2003 Václav Klaus (w lutym 2008 wybrany na drugą kadencję)

Informacje:
- wybierany na 5-letnią kadencję przez parlament (Izbę Poselską i Senat), nie można być wybranym na urząd prezydenta więcej niż dwa razy z rzędu
- reprezentuje kraj w stosunkach zewnętrznych
- jest głównodowodzącym Sił Zbrojnych
- może rozwiązać Izbę Poselską (po warunkami określonymi w Art. 35 Konstytucji)
- ma prawo weta wobec ustaw parlamentu
- mianuje przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Sądu Najwyższego, sędziów Sądu Konstytucyjnego, członków rady Narodowego Banku Czeskiego oraz przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Najwyższego Urzędu Kontroli
Za kontrasygnatą premiera:
- ratyfikuje umowy międzynarodowe
- mianuje i może odwoływać ambasadorów
- mianuje generałów i sędziów
- może udzielać amnestii

Władza ustawodawcza : Parlament , składający się z izby niższej – Izby Poselskiej i izby wyższej – Senatu (ostatnie wybory: 28-29 maja 2010)

Izba Poselska

Informacje:
- składa się z 200 posłów , wybieranych w wyborach bezpośrednich na 4-letnią kadencję (jedna trzecia składu Senatorów wybierana ca 2 lata)
- może przegłosować wotum nieufności dla rządu większością bezwzględną wszystkich posłów (101 głosów)
- uchwala ustawy z reguły większością zwykłą, chyba że Konstytucja stanowi inaczej (kworum: co najmniej jedna trzecia (67) posłów)
- może odrzucić weto prezydenta większością bezwzględną (101 głosów)
- może zmienić konstytucję większością co najmniej trzech piątych wszystkich posłów (120 głosów), przy jednoczesnej zgodzie Senatu
- może odrzucić decyzję Senatu o odrzuceniu ustawy (większością bezwzględną)
- może przyjąć poprawki Senatu (większością zwykłą) lub odrzucić poprawki Senatu i przyjąć ustawę w pierwotnej wersji (większością bezwzględną)

Senat

Informacje:
- składa się z 81 senatorów wybieranych w wyborach bezpośrednich na 6-letnią kadencję
- ma inicjatywę ustawodawczą
-  może przyjąć ustawę Izby Poselskiej lub wprowadzić do niej poprawki (kworum: co najmniej jedna trzecia (27) senatorów)
- może zmienić konstytucję większością 3/5 obecnych Senatorów, przy jednoczesnej zgodzie Izby Poselskiej
- potwierdza wybór sędziów Sądu Konstytucyjnego dokonany przez prezydenta

Władza Sądownicza : Sąd Konstytucyjny, Sąd Najwyższy, sądy powszechne

Sąd Konstytucyjny: 15 sędziów mianowanych przez prezydenta za zgodą Senatu na okres 10 lat.

---

CZECHY W NIEKTÓRYCH ORGANIZACJACH I INICJATYWACH MIĘDZYNARODOWYCH

Unia Europejska : od 1 maja 2004

Organizacja Narodów Zjednoczonych : od 19 stycznia 1993 (jako Czechosłowacja wśród członków założycieli ONZ)

NATO : od 12 marca 1999

Rada Europy : od 30 czerwca 1993 (jako Czechosłowacja od 21.01.1991)

OECD : od 21 grudnia 1995

GATT/WTO : 15 kwietnia 1993/1 stycznia 1995 (jako Czechosłowacja członek założycielski GATT od 1948)

MFW : 1 stycznia 1993 (jako Czechosłowacja w okresach 27.12.1945 – 31.12.1954 i 20.09.1990 – 1.01.1993)

Grupa Wyszehradzka : od 1 stycznia 1993 (jako Czechosłowacja od 15 lutego 1991)