Socjaldemokraci i komuniści triumfatorami wyborów

Czeska Partia Socjaldemokratyczna (ČSSD) zwyciężyła w piątkowo-sobotnich wyborach do władz krajów (województw) i I turze wyborów do senatu (wymiana 1/3 senatorów), które odbyły się w Czechach. Jednak największy sukces, mając na uwadze dotychczasową liczbę radnych i liczbę miejsc w sejmikach krajowych w nowej kadencji, odnieśli komuniści (Komunistyczna Partia Czech i Moraw, KSČM).

Socjaldemokraci zyskali najwięcej głosów w dziewięciu krajach, a komuniści – w dwóch. Tylko w jednym – pilzneńskim – najwięcej osób głosowało na przedstawicieli największej partii koalicji rządowej – Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ODS). W kraju libereckim zwyciężyło lokalne ugrupowanie Starostové pro Liberecký kraj.

W kraju środkowo czeskim socjaldemokraci uzyskali 20 mandatów do sejmiku (na 65), komuniści 19, obywatelscy demokraci 16, a koalicjant ODS z koalicji rządowej – TOP 09 a Starostové – 10.

W kraju południowoczeskim ČSSD uzyskała 18 mandatów (na 55), KSČM – 13, lokalne ugrupowanie Jihočeši 2012 – 9, a ODS – 8. Chadecy z KDU-ČSL zdobyli 4 miejsca w sejmiku, a TOP 09 a Starostové – 3.

Kraj pilzneński to jedyny kraj, w którym ODS zdobyło najwięcej głosów, acz nie wystarczą one obywatelskim demokratom, aby rządzić samodzielnie. Warto dodać, że liderem ODS w kraju pilzneńskim jest były minister sprawiedliwości Jiří Pospíšil, przed kilkoma tygodniami zdymisjonowany przez premiera. Na 45 miejsc w sejmiku partia premiera Nečasa zdobyła 15 foteli, tyle samo co socjaldemokraci (którzy uzyskali o 2% mniej głosów). Komuniści będą mieć 12 radnych, a TOP 09 – 3.

W kraju karlowarskim wygrali komuniści. Na 45 miejsc zdobyli 14. Socjaldemokraci zasiądą na 13 fotelach w sejmiku krajowym, obywatelscy demokraci na 5, na tylu samych – radni z lokalnego ugrupowania Ruch na rzecz harmonijnego rozwoju wsi i miast (Hnutí za harmonický rozvoj obcí a měst). Po 4 stołki przypadły TOP 09 (w stowarzyszeniu z ruchem Starosty pro Karlovarský) kraj oraz lokalnemu ugrupowaniu Karlovarská občanská alternativa.

Najwięcej głosów komuniści zebrali także w kraju usteckim, wyprzedzając ČSSD i lokalne ugrupowanie Severočeši.cz. Radni spod znaku wisienek zasiądą na 20 spośród 55 stołków w sejmiku, socjaldemokraci – na 13, a północnoczesi – na 9. Do sejmiku dostali się jeszcze przedstawiciele ODS i lokalnego ruchu Hnutí PRO kraj – ugrupowania te zyskały odpowiednio po 7 i 6 mandatów.

Kraj liberecki to jedyny kraj, w którym większość głosujących wybrała lokalne ugrupowanie, a nie partię o zasięgu ogólnokrajowym. Wygrał tu ruch Starostové pro Liberecký, przed komunistami i innym lokalnym ugrupowaniem – Změna pro Liberecký kraj. Spośród 45 miejsc w sejmiku starostom przypadnie 13, zaś komunistom i przedstawicielom Zmiany dla kraju libereckiego – po 10. Socjaldemokraci uzyskali tylko 7 mandatów, a obywatelscy demokraci – zaledwie 5.

W kraju kralowohradeckim najczęściej głosowano na ČSSD (12 mandatów z 45), niewiele rzadziej – na KSČM (11).  Siedem stołków w sejmiku dostaną przedstawiciele koalicji Koalice pro Královéhradecký, którą utworzyła chadecka KDU-ČSL i regionalne ugrupowania Volba pro město i Hradecký demokratický klub. ODS uzyskała 6 mandatów, TOP 09 – 5, a regionalny ruch Východočeši – 4.

W kraju pardubickim triumfowali socjaldemokracji przed KČSM i koalicją Koalice pro Pardubický kraj. Podział 45 miejsc w sejmiku krajowym nowej kadencji wygląda następująco:  12 – socjaldemokraci, 11 – komuniści, 10 – Koalicja dla kraju pardubickiego, 6 o ODS oraz po 3 – TOP 09 (wraz z ruchem Starostové pro Pardubický kraj) i Strana práv občanů-zemanovci (Zemanowcy).

W kraju Wysoczyna najwięcej głosów oddano na ČSSD (17 z 45 mandatów). KSČM uzyskała 11 miejsc, a KDU-ČSL – 7. Rządowa ODS uzyskała 5 mandatów, lokalny ruch  Pro Vysočinu – 3, a koalicjant ODS z rządu, TOP 09 a Starostové – 2.

W kraju południowomoawskim kolejność ugrupowań jest niemal taka sama. Na 65 mandatów socjaldemokraci zdobyli 23, komuniści 16, chadecy 14, ODS – 7. Starostové pro Jihomoravský kraj zasiądą na 5 fotelach.

W kraju ołomunieckim socjaldemokraci będą mieć 19 radnych (na 55), komuniści 16, a lokalne ugrupowanie Koalice pro Olomoucký kraj oraz ODS – po 8. Stowarzyszone ugrupowania TOP 09 i Starostové pro Olomoucký uzyskały łącznie 4 mandaty.

W kraju zlińskim socjaldemokraci wyprzedzili chadeków z KDU-ČSL i komunistów. Na 45 miejsc w sejmiku zwycięzcy zajmą 12, ludowcy (chadecy) – 10, a komuniści 9, natomiast po 5 – ODS i stowarzyszone ugrupowania TOP 09 i Starostové pro Zlínský kraj. Skład sejmiku uzupełnią  Zemanowcy (Partia praw obywateli) – 4 miejsca.

Socjaldemokraci okazali się najpopularniejsi również wśród wyborców z kraju morawsko śląskiego. Spośród 65 miejsc w sejmiku kraju uzyskali 24, komuniści 20, zaś obywatelscy demokraci – zaledwie 9. Chadecja (KDU-ČSL) będzie mieć 7 stołków, a ruch Nezávislí – 5.

W wyborach samorządowych udział wzięło ok. 37% uprawnionych do głosowania.

Partie uznawane za „lewicowe” zdominowały ugrupowania określane mianem „prawicowych” (lub „konserwatywnych”) także w pierwszej turze wyborów do senatu (wymiana 1/3 senatorów co 2 lata). Jak wynika z danych Państwowej Komisji Wyborczej, kandydaci socjaldemokracji mają przewagę w większości obwodów, w których wybierani będą nowi senatorowie. Wygląda więc na to, że ČSSD umocni swoją pozycję w izbie wyższej czeskiego parlamentu (gdzie ma już 41 z 80 miejsc). Jeśli chodzi o senatorów najsilniejszej partii koalicji rządowej – ODS – to izbę wyższą parlamentu będzie musiało opuścić 13 jej przedstawicieli, a z wyników I tury wyborów wynika, że szanse na dostanie się do senatu ma tylko 5 jej kandydatów.

Premier Petr Nečas skomentował wyniki wyborów samorządowych stwierdzając, że jego ugrupowanie oraz koalicja rządowa ODS-TOP09-Lidem płaci spadkiem popularności za wdrażanie niezbędnych, acz bolesnych reform. Pogratulował też Pospíšilowi, zauważając, że „gdyby nadal był ministrem, najprawdopodobniej nie mógłby sprawować funkcji lidera ODS w kraju pilzneńskim i zapewne nie osiągnął by tak dobrego wyniku”.

Szef rządu zauważył też, że wynik socjaldemokratów – średnio 24% - jest w gruncie rzeczy słaby, jeśli wziąć pod uwagę, że „partia ta od ośmiu lat jest w opozycji i przez ten czas nie musiała dźwigać odpowiedzialności za żadne ważne dla kraju decyzje”. Otóż mimo zwycięstwa w większości krajów w sumie ČSSD straciła 75 mandatów w sejmikach krajowych w porównaniu do wyników wyborów z 2008 roku, a więc tylko o 3 mniej niż straciła ODS. De facto największymi wygranymi wyborów są komuniści – w sejmikach nowej kadencji będą mieć aż o 68 więcej radnych. TOP 09 i Starostowie będą mieć o 37 stołków więcej, a chadecy (ludowcy) – o 5.

Źródło: lidovky.cz