Marsz Rakoczego z „Potępienia Fausta” Berlioza

Dziś proponujemy do wysłuchania Marsz Rakoczego, węgierską melodię wplecioną przez francuskiego kompozytora romantycznego Hektora Berlioza do jego kantaty dramatycznej „Potępienie Fausta”, zainspirowaną dramatem Johanna Wolfganga Goethego.

Marsz Rakoczego najprawdopodobniej powstał w I połowie XVIII wieku w kręgu tzw. kuruców, węgierskich powstańców pochodzenia szlacheckiego i chłopskiego walczących przeciwko władzy Habsburgów na północno-zachodnich terenach Korony św. Stefana. Legenda chce, że była to ulubiona melodia księcia Franciszka II Rakoczego, potomka potężnej rodziny węgierskich magnatów, przywódcy antyaustriackiego powstania z lat 1703-1711.

W XIX wieku melodia została spopularyzowana w Europie Zachodniej przez cygańskie zespoły węgierskie, których występy cieszyły się dużym powodzeniem. Marsz był także jednym z utworów towarzyszących wydarzeniom z lat 1848-1849, znanym jako rewolucja węgierska.

W związku z powiązaniami z powstaniami kuruców i powstaniem 1848 roku, Marsz Rakoczego uchodzi za utwór o charakterze patriotycznym. Jest najpopularniejszym węgierskim marszem wojskowym. Można go usłyszeć podczas niemal każdej uroczystości o charakterze państwowym, nie tylko z udziałem armii. Z okazji świąt państwowych bywa wykonywany przez różne zespoły, w tym orkiestry symfoniczne.

Charakterystyczna melodia utworu przyciągnęła uwagę niektórych wybitnych kompozytorów muzyki poważnej. Marsz Rakoczego został wykorzystany nie tylko przez Berlioza, ale także przez uznawanego za najwybitniejszego węgierskiego przedstawiciela romantyzmu w muzyce, Franciszka (Ferenca) Liszta, który w swojej XV rapsodii węgierskiej poddał utwór wariacjom.

Gra Węgierska Państwowa Orkiestra Symfoniczna (Magyar Állami Hangversenyzenekar), dyryguje János Ferencsik.

Nagranie w serwisie YouTube zamieścił 11 kwietnia 2011 roku użytkownik używający pseudonimu 1984robert.

Źródło: własne / Wikipedia / YouTube

Dotychczas dodane utwory:

„Szomorú Vasárnap”

„Mě to tady nebaví” (pl. „Mi się tu nie podoba”) – Ondřej Havelka z orkiestrą Melody Makers, 1998 r.

Uwertura do opery „Libusza” („Libuše”) Bedřicha Smetany

Dobrý večer priatelia

Wybór arii z „Księżniczki czardasza” Imre Kálmána

Tango „Biele margaréty” – śpiewa František Krištof Veselý

„Czardasz” Vittorio Montiego

Wybór melodii Bedřicha Nikodema

„Milord” w wykonaniu Hany Hegerovej

„Wejście gladiatorów” („Vjezd gladiátorů”) Juliusa Fučíka

„Ne szólj” - węgierskie tango z lat 30.

„Wełtawa” Bedřicha Smetany

Jeden z „Tańców słowiańskich” Antonína Dvořáka

Csókolom, "Kéren Chave"

Polka „Éljen a Magyar!” Johanna Straussa syna

Piosenka „Až přijde ta chvíle”

Walc z „Hrabiego Luksemburga” Franciszka Léhara

„Poemat” Zdeňka Fibicha