Walc z „Hrabiego Luksemburga” Franciszka Léhara

Dziś proponujemy do wysłuchania walc z „Hrabiego Luksemburga”, jednej z najbardziej znanych operetek Franciszka (Ferenca) Léhara. Nagranie pochodzi z sezonu artystycznego 2000/2001. Walc został wykorzystany jako baletowe intermezzo w inscenizacji innej operetki Léhara, „Wesołej wdówki”. Tańczą artyści zespołu baletowego San Francisco Opera.

Operetka „Hrabia Luksemburg” („Der Graf von Luxemburg”) została po raz pierwszy wystawiona w Theater an der Wien w 1909 roku. Obok „Wesołej wdówki” (1905) czy „Krainy uśmiechu” (1929) należy do najczęściej wykonywanych i najbardziej lubianych operetek Léhara, obok Imre (Emmericha) Kalmána uchodzącego za jednego z najlepszych przedstawicieli operetki wiedeńskiej przełomu XIX i XX wieku. Libretto napisali etatowi współpracownicy kompozytora -  Alfred Willner („Cygańska miłość” Léhara, „La rondine” Pucciniego), Robert Bodanzky i Leo Stein („Wesoła wdówka”, „Księżniczka czardasza”, straussowska „Wiedeńska krew”).

Franciszek Léhar (1870-1949) urodził się w Komarnie (dziś Słowacja) w rodzinie kapelmistrza wojskowego. Po studiach muzycznych w Pradze poszedł w ślady ojca, dyrygując orkiestrami wojskowymi w różnych garnizonach c.k. monarchii. Komponował też muzykę taneczną – walce – i wojskową – marsze. Na przełomie wieków postanowił spróbować swoich sił w operetce, której pozostał wierny do końca życia. Z czasem operetki Léhara ewoluowały ku operze, gdyż kompozytor pragnął stworzyć dzieło należące do tego uznawanego za najszlachetniejszy gatunek sztuki wokalno-instrumentalnej, podczas gdy operetki – nierzadko niesłusznie – uważano za gatunek podrzędny. Zapamiętany został jednak jako sztandarowy twórca okresu II operetki wiedeńskiej. Pod koniec życia zajmował się głównie działalnością wydawniczą (był właścicielem dobrze prosperującego wydawnictwa muzycznego z siedzibą w Wiedniu) i dyrygowaniem własnymi operetkami w całej Europie. W trakcie II wojny światowej mieszkał w swojej posiadłości w austriackim Bad Ischl. Jego uległa  postawa wobec nazistów pozwoliła mu uchronić żonę, z pochodzenia Żydówkę, przed śmiercią i prowadzić stosunkowo spokojne życie. Miał nawet sposobność kilkakrotnie dyrygować w Wiedniu i Budapeszcie. Zmarł w 1948 roku w Bad Ischl.

Nagranie zamieścił w serwisie YouTube 17 stycznia 2011 roku użytkownik używający pseudonimu antigug.

Źródło: YouTube / Wikipedia / użytkownik YouTube euhuang / Wikipedia / Lucjan Kydryński: Usta milczą dusza śpiewa. Opowieść o życiu i twórczości Franciszka Lehára. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1992

Dotychczas dodane utwory:

„Szomorú Vasárnap”

„Mě to tady nebaví” (pl. „Mi się tu nie podoba”) – Ondřej Havelka z orkiestrą Melody Makers, 1998 r.

Uwertura do opery „Libusza” („Libuše”) Bedřicha Smetany

Dobrý večer priatelia

Wybór arii z „Księżniczki czardasza” Imre Kálmána

Tango „Biele margaréty” – śpiewa František Krištof Veselý

„Czardasz” Vittorio Montiego

Wybór melodii Bedřicha Nikodema

„Milord” w wykonaniu Hany Hegerovej

„Wejście gladiatorów” („Vjezd gladiátorů”) Juliusa Fučíka

„Ne szólj” - węgierskie tango z lat 30.

„Wełtawa” Bedřicha Smetany

Jeden z „Tańców słowiańskich” Antonína Dvořáka

Csókolom, "Kéren Chave"

Polka „Éljen a Magyar!” Johanna Straussa syna

Piosenka „Až přijde ta chvíle”