„Svita” Jaroslava Ježka, Jiříego Voskovca i Jana Wericha

Dziś proponujemy do posłuchania utwór Jaroslava Ježka, czeskiego pianisty, kompozytora i dyrygent, specjalizującego się w muzyce rozrywkowej, zatytułowany „Svita” („Świta”). Słowa do piosenki napisali Jiří Voskovec i Jan Werich.

Ježek urodził się w Pradze 25 września 1906 w rodzinie robotniczej. Od dziecka przejawiał talent muzyczny. W 1923 rozpoczął studia w stołecznym konserwatorium. Wśród jego nauczycieli byli wybitni czescy kompozytorzy XX-wieczni, tacy jak Josef Suk i Josef Bohuslav Foerster. Wkrótce nawiązał znajomości z młodymi czeskimi artystami, takimi jak pisarz i poeta Vítězslav Nezval, tancerz, choreograf i aktor Josef (Joe) Jenčík oraz aktorzy, poeci i tekściarze Jiří Voskovec i Jan Werich. Najbliżej związał się z dwoma ostatnimi, którzy zaczęli pisać słowa do komponowanych przez Ježka piosenek. Przez pewien czas Ježek przebywał w Paryżu, gdzie zapoznał się z bliska z francuską piosenką popularną oraz jazzem i swingiem. Szczególnie silny wpływ wywarły nań te dwa ostatnie gatunki muzyczne. Piosenki, które zaczął pisać po powrocie do kraju, były nowością na czechosłowackiej scenie muzycznej. Tym sposobem wraz z Voskovcem i Werichem stali się pionierami czechosłowackiego jazzu i swingu i jednymi z najważniejszych postaci w historii czechosłowackiej muzyki rozrywkowej. W 1934 roku przystąpił do Związku Surrealistów Republiki Czechosłowackiej (Skupina surrealistů v ČSR). Brał udział w przygotowaniach przedstawień Teatru Wyzwolonego (Osvobozené divadlo), działającej od połowy lat 20. awangardowej grupy teatralnej założonej przez Voskovca i Wericha. Po zajęciu przez III Rzeszę północno-zachodnich i południowo-zachodnich Czech, w obliczu rychłej inwazji Niemiec na kraj, kompozytor wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie wyjechali także jego współpracownicy i przyjaciele Voskovec i Werich. Tam dały o sobie znać problemy zdrowotne muzyka – od dziecka borykał się z kłopotami ze wzrokiem i nerkami. 1 stycznia 1942 roku zmarł na niewydolność nerek w szpitalu w Nowym Jorku.

Voskovec i Werich po wojnie wrócili do Czechosłowacji. Pierwszy z nich wkrótce wrócił do USA, gdzie przez lata grał w filmach i sztukach teatralnych. Najbardziej znanym filmem, w którym zagrał, było „Dwunastu gniewnych ludzi” w reżyserii Sidneya Limeta. Zmarł w 1981 roku.

Werich pozostał w Czechosłowacji, pracował w teatrze i filmie. Po inwazji Układu Warszawskiego na kraj w 1968 na krótko wyemigrował do Wiednia. Wkrótce wrócił do Czechosłowacji i nadal pracował. Zmarł w 1980 roku.

Utwór „Svita” został włączony do ścieżki dźwiękowej filmu „Tmavomodrý svět” („Ciemnoniebieski świat”) z 2001 roku w reżyserii Jana Svěráka, opowiadający o czechosłowackich lotnikach uczestniczących w bitwie o Anglię.

Utwór umieścił w serwisie YouTube użytkownik VoskovecWerichJezek 13 grudnia 2009.

Źródło: Wikipedia / YouTube

Dotychczas zamieszczone nagrania:

„Szomorú Vasárnap”

„Mě to tady nebaví” (pl. „Mi się tu nie podoba”) – Ondřej Havelka z orkiestrą Melody Makers, 1998 r.

Uwertura do opery „Libusza” („Libuše”) Bedřicha Smetany

Dobrý večer priatelia

Wybór arii z „Księżniczki czardasza” Imre Kálmána

Złodziej Słoneczników

Tango „Biele margaréty” – śpiewa František Krištof Veselý

„Czardasz” Vittorio Montiego

Wybór melodii Bedřicha Nikodema

„Milord” w wykonaniu Hany Hegerovej

„Wejście gladiatorów” („Vjezd gladiátorů”) Juliusa Fučíka

„Ne szólj” - węgierskie tango z lat 30.

„Wełtawa” Bedřicha Smetany

Jeden z „Tańców słowiańskich” Antonína Dvořáka

Csókolom, "Kéren Chave"

Polka „Éljen a Magyar!” Johanna Straussa syna

Piosenka „Až přijde ta chvíle”

Walc z „Hrabiego Luksemburga” Franciszka Léhara

The Matadors - świetny czechosłowacki bigbit

„Poemat” Zdeňka Fibicha

Airtist – oryginalne węgierskie trio

Marsz Rakoczego z „Potępienia Fausta” Berlioza

Valse triste z baletu "Opowieść o Janku" Oskara Nedbala

Puding pani Elvisovej - Astoria

Orkiestrowe wykonanie hymnu Węgier

Švihadlo - "Reggae a ska"